از «انتقام بازدارنده» تا «بعثت امت»؛ ضرورت ارتقای روایتگری تشییع به سطح یک حرکت تمدنی

عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، با تبیین جایگاه استراتژیک روایتگری در عصر جنگ روایت‌ها، بر ضرورت عبور از بازنمایی صرفِ عزا و ماتم در تشییع رهبر شهید و تبدیل آن به فرصتی برای «بیدارسازی جهانی» تأکید کرد.

به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، حجت‌الاسلام محمدعلی لیالی عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در نشست تخصصی «الگوهای روایتگری در آیین تشییع امامِ شهید»، با تبیین جایگاه اهمیت رسانه و نقش حیاتی روایتگری، بر لزوم بررسی الگوهای نوین روایتگری به‌ویژه در تشییع پیکر رهبر شهید تأکید کرد و افزود: امروزه در عرصه تحولات سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و فکری، روایتگری نقش نخست را بر عهده دارد و به نوعی، رکن اصلی قدرت محسوب می‌شود. ما در دوران جنگ روایت‌ها به سر می‌بریم؛ جایی که موفقیت، در گروِ توانایی در ارائه اولین روایت و مقابله با تهاجم‌های روایی است. در این میان، هدف ما تحقق روایتگری مظلوم مقتدر است؛ جبهه‌ای که علیرغم مظلومیت، باید در بازنمایی رسانه‌ای خود، مقتدر و اثرگذار باشد.

وی با اشاره به تحولات تاریخی ابزارهای رسانه‌ای، ابراز داشت: ظهور شبکه‌های اجتماعی تغییرات بنیادین و گاه نابهنجاری‌هایی در عرصه دانایی و اطلاع‌رسانی ایجاد کرده است. انسان رسانه بودن در شخصیت‌های بزرگ، مانند رهبر شهید و سید حسن نصرالله است که موجب می‌شود تا روایت آن‌ها چنان وزن و اعتباری داشته باشد که حتی دشمن نیز تحلیل‌های خود را بر پایه بیانات آنان تنظیم می‌کرد.

عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با مطرح کردن پرسش‌هایی بنیادین درباره میزان توانمندی ما در استفاده از ابزارها و شیوه‌های مدرن، بر لزوم واقع‌بینی در مواجهه با رسانه‌های جهانی تأکید کرد و افزود: باید بررسی کنیم که آیا روایت‌های ما از نظر بصری و فنی با استانداردهای جهانی قابل مقایسه است؟ رسانه‌های جهانی با استفاده از تیم‌های متخصص روان‌شناسی و جامعه‌شناسی، روایت‌های خود را شکل می‌دهند؛ لذا ما نیز در پلتفرم‌های اجتماعی نیازمند پاسخی فراتر از سطح هستیم.

حجت‌الاسلام لیالی با نگاهی فراتر از مرزهای سنتی، در خصوص الگوهای روایتگری در تشییع امام شهید، بر ضرورت تغییر زاویه دید تأکید کرد و خاطرنشان کرد: ما نباید به این واقعه تنها به عنوان تشییع یک رهبر یا مرجع تقلید شیعه بنگریم؛ بلکه باید به شخصیت ایشان از منظر یک اندیشمند و فرهیخته جهانی نگریست. آرمان‌های امام شهید در سه سطح هویت شیعی، اسلامی و بشری قابل تبیین است و هدف نهایی باید این باشد که روایتگری ما به‌گونه‌ای باشد که حتی افراد از شرق و غرب جهان، اعم از مسیحی، یهودی یا بودایی، بتوانند اندیشه‌های ایشان را درک و تفسیر کنند.

وی با پیش‌بینی ابعاد عظیم این مراسم و احتمال حضور ده‌ها میلیون نفر و شخصیت‌های برجسته جهانی، بر لزوم تعیین دقیق سطوح روایتگری تأکید کرد و اظهار داشت: با توجه به حضور اندیشمندان و عالمان بزرگ از بسیاری از کشور جهان، ما باید سطوح روایتگری خود را از سطح مردم و جهان تشیع، به سطح جهان اسلام و سپس به سطح جهانی و رسانه‌های بین‌المللی ارتقا دهیم. این واقعه با توجه به عظمت و فراگیری خود، پدیده‌ای است که می‌تواند با بزرگ‌ترین رویدادهای تاریخ بشریت هم‌تراز باشد.

حجت‌الاسلام لیالی با تأکید بر لزوم تمایز میان «اطلاع‌رسانی» و «تبیین»، خاطرنشان کرد: وظیفه شبکه‌های خبری صرفاً انتقال خبر است، اما خبرگزاری‌ها باید از سطح اطلاع‌رسانی فراتر رفته و به عرصه «تبیین روایت» وارد شوند. ما باید با بهره‌گیری از قالب‌های متنوع نظیر فیلم، مصاحبه و گزارش، به تبیین اندیشه‌های امام شهید بپردازیم؛ این همان جهاد تبیین است که وظیفه ماست تا با وجود تمام نقاط ضعف احتمالی، تلاش کنیم روایت حق را به درستی به جهانیان عرضه کنیم.

عضو هیات علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با اشاره به اهمیت تمرکز بر ظرفیت‌ها، تأکید کرد: نباید اجازه داد حاشیه‌ها و نقاط ضعف احتمالی، توجه جامعه را از شکوه و نقاط قوت این رویداد عظیم منحرف کند. در چنین مراسمی با جمعیت میلیونی، وقوع برخی مشکلات لجستیکی یا حواشی گذرا امری طبیعی است؛ اما وظیفه ما این است که نگاه خود را بر توانمندی‌ها و فرصت‌های موجود متمرکز کنیم و از این ظرفیت برای تولید محتوایی متنوع استفاده کنیم که در پهنه رسانه‌های جهانی جایگاه ویژه‌ای داشته باشد.

حجت‌الاسلام لیالی در ادامه با تبیین رویکرد مطلوب در روایتگری، افزود: این تشییع باید فراتر از فضای صرفاً عزا و ماتم باشد؛ هرچند سوگواری بخش جدایی‌ناپذیر این مسیر است، اما هدف اصلی باید تعظیم و تکریم مقام امام شهید باشد. ما باید با برخورداری از عزتی که از شخصیت زینب کبری (س) وام گرفته‌ایم، صدای مظلوم مقتدر را به گوش جهانیان برسانیم و روایت خود را به‌گونه‌ای بسازیم که تجلی‌گر قدرت، عزت و آزادگی در برابر جبهه یزید باشد.

وی با طرح ابعاد کلیدی روایتگری، بر ضرورت بازنمایی مفهوم «تجدید بیعت» تأکید کرد و ابراز داشت: این مراسم نباید تنها به وداع با یک شخصیت محدود شود، بلکه باید به عنوان پیوندی میان رهبر شهید و رهبر حاضر تصویر گردد. ما باید این سرمایه اجتماعی عظیم را که نمادی از قدرت اسلام و مستضعفان است، در قالب تداوم اندیشه و پیوند میان رهبری گذشته و حال به نمایش بگذاریم و شعار خون‌خواهی کربلا را در این تشییع با پیوند به حماسه کربلا معنا کنیم.

در پایان، حجت‌الاسلام لیالی با ارائه یک توصیه استراتژیک، بر ضرورت پرهیز از تفرقه‌افکنی در این مقطع حساس تأکید کرد و خاطر نشان کرد: نباید اجازه داد این واقعه بزرگ به بستری برای اختلافات داخلی، بحث درباره موافقان و مخالفان یا تحلیل تفاهمات و مذاکرات تبدیل شود. وظیفه ما در این مقطع، پرهیز از ورود به جنجال‌های کلامی و عدم تبدیل کردن این تشییع به مایه نزاع میان گروه‌هاست؛ زمانِ نقد و بازنگری و تحلیل خطاها اکنون نیست، بلکه اکنون زمانِ حرکت، اتحاد و بازنمایی شکوه این جریان است.

گزارش خطا

برچسب ها: خبرگزاری رسا نشست تخصصی مراسم تشییع رهبر شهید انقلاب

ارسال نظرات