سیمیندخت وحیدی از ارکان شعر انقلاب اسلامی بود/ بدرقه شاعر انقلابی
به گزارش سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، مراسم تشییع و گرامیداشت بانوی شعر انقلاب، سیمین دخت وحیدی با حضور اهالی شعر و فرهنگ در حوزه هنری انقلاب اسلامی ایران برگزار شد.
سیمیندخت وحیدی به سال ۱۳۱۲ در «جهرم» فارس به دنیا آمد. او کارشناسی ادبیات داشت و در حوزه هنری، آموزش و پرورش و تربیت معلم خدمت کرد. قبل از انقلاب، شعرهای سیاسی میگفت و پس از آن شعرهایش با مضمون انقلاب، امام خمینی (ره)، رزمندگان دفاع مقدس و... بود.
مجموعه شعرهای این شاعر عبارتند از: «یک آسمان شقایق»، «حس میکنم زندگی را»، «موجهای بیقرار» و «هور». تعدادی از آثار گردآوریشده توسط او هم «در قاب گلها»، «کوثر»، «چشم بیمار»، «غم دلدار»، «شعر جوان» و «از نگاه آینهها» نام دارند.
سیمیندخت وحیدی از پیشگامان و پرچمداران شعر انقلاب بود
رضا اسماعیلی، شاعر، در آیین تشییع و بزرگداشت سیمیندخت وحیدی، با تسلیت درگذشت این شاعر، سخنان خود را با قرائت بخشی از اشعار او در ستایش ایران آغاز کرد و گفت: سیمیندخت وحیدی از پیشگامان، طلایهداران و چهرههای شاخص شعر انقلاب اسلامی بود و سهم بزرگی در شکلگیری و بالندگی ادبیات انقلاب دارد.
وی با اشاره به جایگاه بانوان شاعر در سالهای نخست پس از انقلاب افزود: در دهه نخست انقلاب، هرگاه سخن از شعر بانوان به میان میآمد، نام سه شاعر بیش از همه مطرح بود؛ زندهیاد طاهره صفارزاده، زندهیاد سپیده کاشانی و زندهیاد سیمیندخت وحیدی. این سه بانوی شاعر، پرچمداران شعر انقلاب بودند و حضوری فعال و اثرگذار در عرصه ادبیات داشتند.
اسماعیلی با بیان اینکه نقش سیمیندخت وحیدی تنها به سرودن شعر محدود نمیشد، اظهار کرد: من در چند سفر همراه ایشان به جبههها بودم. او همچون یک شیرزن در کنار رزمندگان حضور پیدا میکرد، برای آنان شعر میخواند و با حضور خود روحیهبخش نیروهای رزمنده بود. اشعار متعددی نیز در ستایش دفاع مقدس و حماسهآفرینی رزمندگان سرود که در آثارش ثبت شده است.
این شاعر با تأکید بر اینکه نسل جدید شاعران نباید نقش پیشگامان شعر انقلاب را فراموش کند، گفت: شاید امروز از نظر فرم، تکنیک و ساختار، آثار شاعران جوان درخشانتر به نظر برسد، اما نباید فراموش کنیم کسانی که آغازگر این مسیر بودند، راهی دشوار را هموار کردند. اگر امروز شعر انقلاب به این جایگاه رسیده، نتیجه مجاهدت و تلاش همان نسل نخست است.
وی با یادآوری سخنی از زندهیاد سیدحسن حسینی افزود: او معتقد بود وظیفه شاعران انقلاب، الگوسازی برای جامعه است. در سالهای نخست انقلاب، بسیاری از بزرگان ادبیات در کنار ما نبودند و چهرههایی مانند طاهره صفارزاده، حمید سبزواری، سیمیندخت وحیدی، سیدحسن حسینی و قیصر امینپور با تلاش فراوان زمینه شکوفایی شعر انقلاب را فراهم کردند.
اسماعیلی درباره ویژگیهای شعری سیمیندخت وحیدی نیز گفت: زبان شعر او بسیار روان، لطیف، زلال و امروزی بود. در غزلهای او واژههای دشوار و ناآشنا دیده نمیشود و مخاطب بهراحتی با شعر ارتباط برقرار میکند.
وی یکی دیگر از خدمات این شاعر را فعالیتهای آموزشی او دانست و اظهار کرد: سیمیندخت وحیدی سالها در اردوهای ادبی دانشآموزی که با حضور شاعران و نویسندگان برگزار میشد، به آموزش نسل جوان پرداخت و تجربیات خود را در اختیار شاعران جوان قرار داد.
این شاعر با اشاره به نقش بانوان در ادبیات پس از انقلاب گفت: برخلاف برخی ادعاها، انقلاب اسلامی زمینه حضور گسترده بانوان در عرصه فرهنگ، هنر و ادبیات را فراهم کرد و شاعرانی مانند طاهره صفارزاده، سپیده کاشانی و سیمیندخت وحیدی از چهرههای شاخص این جریان بودند.
اسماعیلی همچنین به فعالیتهای فرهنگی سیمیندخت وحیدی اشاره کرد و گفت: ایشان منزل خود را به یک انجمن ادبی تبدیل کرده بود و سالها جلسات نقد و بررسی شعر بانوان را در خانهاش برگزار میکرد. بسیاری از شاعران جوان در فضایی صمیمی از دانش و تجربه او بهرهمند شدند. همچنین مجموعهای شامل آثار ۲۰ شاعر زن را نیز تدوین و منتشر کرد که اقدامی ارزشمند در معرفی شاعران بانوی کشور بود.
وی با اشاره به سوابق انقلابی این شاعر افزود: سیمیندخت وحیدی پیش از پیروزی انقلاب نیز در فعالیتهای انقلابی حضور داشت و خود بارها تعریف میکرد که اعلامیههای امام خمینی(ره) را میان مردم توزیع میکرد. نخستین کتاب او با عنوان «لالههای داغدار» نیز به دلیل محتوای ضد استبدادی، پس از انتشار توقیف و جمعآوری شد.
اسماعیلی در پایان از آماده شدن کلیات آثار سیمیندخت وحیدی برای انتشار خبر داد و گفت: به همراه استاد اسرافیلی و محمدعلی محدثی، مجموعه کامل آثار این شاعر را گردآوری و بازبینی کردهایم. این مجموعه علاوه بر آثار منتشرشده، اشعار منتشرنشده ایشان را نیز در بر میگیرد و با همکاری خانواده ایشان آماده چاپ است. امیدوارم با حمایت متولیان فرهنگی، بهویژه حوزه هنری، زمینه انتشار این مجموعه فراهم شود تا این میراث ارزشمند در اختیار نسل امروز و آینده قرار گیرد.
جهرم از شهرهای پیشگام انقلاب بود
غلامعلی حداد عادل، رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی و بنیاد سعدی، در آیین تشییع و بزرگداشت سیمیندخت وحیدی، با تسلیت درگذشت این شاعر، اظهار کرد: در روزهایی گرد هم آمدهایم که هنوز در حال و هوای محرم حسینی قرار داریم، ملت ایران خود را برای تشییع پیکر شهدای اخیر به خصوص رهبر شهید انقلاب و خانواده ایشان آماده میکند و کشور نیز در شرایطی دشوار قرار دارد. در چنین ایامی، پیکر یکی از شاعران انقلابی کشور را نیز بدرقه میکنیم.
وی با اشاره به زادگاه سیمیندخت وحیدی افزود: خانم وحیدی اهل جهرم بود و جهرم از شهرهای پیشگام در نهضت انقلاب اسلامی به شمار میرفت. در روز ۱۷ شهریور، هنگامی که حکومت نظامی در ۱۱ شهر کشور اعلام شد، بیشتر این شهرها مراکز استان بودند، اما در میان آنها تنها دو شهر کوچکتر، یعنی جهرم و کازرون، نیز قرار داشتند. این موضوع نشاندهنده سابقه انقلابی، آگاهی و حضور نیروهای مؤثر در این دو شهر بود.
حداد عادل ادامه داد: از همان سالهای نخست انقلاب، دو شاعر از این دو شهر در عرصه شعر انقلاب حضور یافتند؛ زندهیاد نصرالله مردانی از کازرون و زندهیاد سیمیندخت وحیدی از جهرم. خانم وحیدی پس از پیروزی انقلاب در تهران حضوری فعال داشت. علاوه بر فعالیت در آموزش و پرورش، مسئولیتهایی در حوزه شعر، بهویژه در زمینه حمایت از شاعران زن، بر عهده گرفت و در محافل مختلف شعرخوانی، از جمله دیدارهای شاعران با رهبر انقلاب، حضور مستمر داشت.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی با تأکید بر جایگاه پیشگامان شعر انقلاب گفت: درباره شاعرانی مانند سیمیندخت وحیدی نباید از مفهوم فضل تقدم غافل شویم. امروز هزاران شاعر انقلابی در سراسر کشور فعالیت میکنند، اما ما روزهایی را به یاد داریم که پس از پیروزی انقلاب، شمار شاعرانی که میتوانستند با زبان روز برای انقلاب شعر بسرایند، از تعداد انگشتان دو دست فراتر نمیرفت.
وی افزود: در دهه ۱۳۶۰ و سالهای دفاع مقدس، زمانی که جامعه بیش از هر زمان دیگری به شعر نیاز داشت، در میان بانوان شاعر تنها سه چهره شاخص حضور داشتند؛ زندهیاد سپیده کاشانی، زندهیاد سیمیندخت وحیدی و زندهیاد طاهره صفارزاده. البته شعر خانم صفارزاده بیشتر مخاطبان خاص خود را داشت، اما سپیده کاشانی و سیمیندخت وحیدی در محافل مختلف حضور فعال داشتند و با شعر خود به جریان فرهنگی انقلاب یاری رساندند.
حداد عادل در پایان با طلب آمرزش برای سیمیندخت وحیدی گفت: برای روح این بانوی مؤمن و انقلابی از خداوند متعال طلب رحمت و علو درجات دارم و این ضایعه را به جامعه ادبی کشور، حوزه هنری، مردم جهرم و خانواده و دوستان ایشان، بهویژه آقای علیمحمد بشارتی جهرمی، تسلیت عرض میکنم. همچنین برای همه شاعران انقلاب، بهویژه بانوان شاعر، آرزوی توفیق در پاسداری از ارزشهای الهی و آرمانهای انقلاب اسلامی دارم.
سیمیندخت وحیدی راه حمایت از شاعران زن را هموار کرد
فریبا یوسفی، شاعر، در آیین تشییع و بزرگداشت سیمیندخت وحیدی با تسلیت درگذشت این شاعر به خانواده وی و جامعه ادبی کشور، بر نقش اثرگذار او در حمایت از شاعران، بهویژه بانوان شاعر، تأکید کرد.
وی گفت: سیمیندخت وحیدی با روحیهای جهادگرانه و حمایتگر، در سالهایی که هنوز فضای مناسبی برای رشد و معرفی بانوان شاعر وجود نداشت، با پشتکار فراوان زمینه پرورش نسل تازهای از شاعران زن را فراهم کرد و خدمات ارزشمندی به شعر انقلاب ارائه داد.
یوسفی با اشاره به تجربه شخصی خود افزود: نخستینبار پنج غزل من در مجموعه «شعر جوان» به همت خانم وحیدی منتشر شد. ایشان در مقدمه آن کتاب نوشته بودند که با توجه به محدود بودن فرصتهای حضور اجتماعی بانوان شاعر، تلاش کردهاند با بهرهگیری از ظرفیتهای ایجادشده پس از انقلاب، زمینه رشد و معرفی آثار آنان را فراهم کنند و حتی از شاعران سراسر کشور خواسته بودند آثار خود را برای انتشار در اختیار ایشان قرار دهند.
این شاعر همچنین به برنامه «یک ماهی کتاب» اشاره کرد و گفت: حدود ۱۰ سال پیش این فرصت فراهم شد تا در قالب این برنامه، بخشی از فعالیتهای ادبی و فرهنگی خانم وحیدی مرور و از خدمات ایشان قدردانی شود. هرچند هیچ تقدیری نمیتواند پاسخگوی زحمات او، بهویژه در زمینه پرورش شاعران زن، باشد.
وی ادامه داد: مسیری که سیمیندخت وحیدی حدود سه دهه پیش بهتنهایی آغاز کرد، امروز در قالب برنامههای حمایتی از بانوان شاعر، از جمله برنامه «تماشا» در حوزه هنری، ادامه یافته است؛ اما باید به یاد داشت که او این راه را سالها پیش با تلاش فردی و دلسوزانه پایهگذاری کرد.
یوسفی در پایان ابراز امیدواری کرد که تلاشهای فرهنگی و جهادگرانه سیمیندخت وحیدی ذخیرهای برای آخرت او باشد و نسل جدید شاعران نیز بتوانند راه و منش این شاعر را ادامه دهند.
نام و میراث چهرههای ادبی انقلاب باید ماندگار شود
محسن شاهرضایی، نویسنده ادبیات پایداری، در آیین تشییع و بزرگداشت سیمیندخت وحیدی، ضمن تسلیت درگذشت این شاعر، از حضور حاضران و همراهی نهادهای فرهنگی در برگزاری این مراسم قدردانی کرد.
وی با اشاره به حضور خانواده مرحوم سیمیندخت وحیدی، بهویژه علی فروغی، از همراهی حوزه هنری، وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی، معاونت فرهنگی این وزارتخانه، بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشهای دفاع مقدس و دیگر مجموعههای فرهنگی در برگزاری مراسم تشکر کرد.
شاهرضایی در ادامه با طرح پیشنهادی خطاب به مسئولان فرهنگی، گفت: شایسته است برای چهرههای اثرگذار ادبیات معاصر، از جمله سیمیندخت وحیدی، طاهره صفارزاده، حمید سبزواری، مهرداد اوستا، امیرحسین فردی و دیگر بزرگان، فضایی دائمی همچون «تالار مشاهیر» در نظر گرفته شود تا آثار، زندگینامه و خدمات آنان در معرض دید نسلهای جوان قرار گیرد.
وی افزود: نامگذاری سالنها به نام این شخصیتها ارزشمند است، اما کافی نیست. لازم است برای هر یک از این بزرگان، اطلاعات و مستنداتی فراهم شود تا نسلهای بعد با نقش و خدمات آنان در ادبیات انقلاب و فرهنگ کشور آشنا شوند.
شاهرضایی در پایان با قرائت ابیاتی در رثای درگذشت سیمیندخت وحیدی، برای آن مرحومه رحمت الهی و علو درجات مسئلت کرد.