کابوس آتشسوزیهای انسانی در جنگلهای هیرکانی/تفریح مرگبار!
تابستان از راه رسیده و معمولا افزایش دما رهاورد این فصل گرم سال است، فصلی که آدمی را سوق میدهد تا دل به طبیعت و محیط زیست آن بسپارد و فراغتی خنک را در میان انبوه سایهبان درختان سپری کند و خلوت چشم را در دیدن مواهب الهی، آرام بخشد اما در میان این بهرهوری، حفظ محیط زیست و منابع طبیعی نباید فراموش شود.
مراتع، جنگلها و کوهستانها اگر چه به ظاهر چشماندازی دلنشین برای سپری کردن اوقات فراغت و محفلی برای آرامش آدمیاند اما حریم زیستی بسیاری از گونههای جانوری و گیاهی محسوب میشوند، حریمی که در آن گونههای گیاهی سر از خاک برمیآوردند، حیاتوحش بساط لانهاش را در آن پهن میکند و پرندگان جوجههای خود را در میان بوتهها و یا شاخه درختان به پرواز درمیآورند، احترام به این حریم و حفظ چارچوبهای زیست محیطی لازمه ورود به محیط زیست است، چارچوبی که گاهی آدمی آن را میشکند و بلای جان طبیعتی میشود که در گوشه و کنار آن پر از حیوانات و رستنیهای زیستی است.
آتش به جان محیط زیست بلایی است که آدمی گاهی محیط طبیعی را به آن دچار میکند و استان سرسبز مازندران همواره به آن دچار میشود بویژه در فصل گرم سال و یا روزهایی که دمای هوا به اوج تابش خورشید به زمین میرسد، آتشی که اگرچه به ظاهر شعلههای سرخ آن گرمایی سوزان میدهد و وقتی آب به جانش بیافتد خاموش میشود اما در باطن گونه گیاهی و شاید کمیاب را سوزانده باشد، درختچهای نادر شاید به زغال تبدیل شده باشد، لانه پرندهای را در بوتهزاری به سیاهی بنشاند و یا لانه جانوری را با تولههایش ویران کرده باشد و در نهایت اکوسیستمی را به نابودی کشانده باشد که همه این بلاها از آدمی منشا گرفته میشود.
انسانی که برای سپری کردن اوقات خود وارد حریم زیستی میشود اما بطریهای فلزی و شیشهای را در جنگل رها میکند شرایطی که تابش نور خورشید بر آنها شعلهای را برپا میسازد اما بدتر آنکه آتشی که برای تفریح خود روشن کردهاند را خاموش نکرده رها میکنند و اینگونه میشود که جنگلهای سرسبز شمال طعمه حریق ناشی از خطای انسانی میشوند.
بلایی که مازندران به واسطه مواهبی که در خود دارد بارها تجربه کرده است و اکنون که فصل دوم گردشگری از راه رسیده این خطر بیش از پیش احساس میشود به ویژه در مناطق گردشگری همچون شهرستان سوادکوه که جنگلهای کوهستانیاش شهره بوده و در دورترین نقاط آن نیز گردشگرانی را میبینیم که بساط فراغت پهن کردهاند، منطقهای که به عنوان زیستگاه غنی گونههای مهم جانوری و گیاهی در مازندران محسوب میشود و گونههای نادری را در زیستگاههای حیات زیستی خود پرورش میدهد، حیاتی که حریمشان با ورود گردشگران گاهی با آتش شکسته میشود، خطر آتشسوزی بویژه در روزهای گرم سال همواره محیط زیست سوادکوه را تهدید میکند.
فصل گردشگری هشداری برای خطر وقوع آتشسوزی
محمد شکوهی رئیس اداره حفاظت محیط زیست سوادکوه و سوادکوه شمالی در گفت و گو با خبرنگار تسنیم در سوادکوه با بیان این هشدار که کوچکترین بیاحتیاطی میتواند به آتشسوزی گسترده در طبیعت منجر شود، گفت: افزایش دمای هوا، کاهش رطوبت پوشش گیاهی و آغاز فصل حضور گسترده گردشگران در طبیعت هشداری برای خطر وقوع آتشسوزی در جنگلها و مراتع شهرستان است از این رو مشارکت عمومی در پیشگیری از این حوادث ضروری است.
وی، تاکید کرد: جنگلها و مراتع از مهمترین سرمایههای طبیعی کشور هستند که علاوه بر نقش مؤثر در حفظ تنوع زیستی، تأمین آب، تولید اکسیژن، کنترل فرسایش خاک و تعدیل شرایط اقلیمی، میراثی ارزشمند برای نسلهای آینده به شمار میروند و حفاظت از این سرمایهها وظیفهای همگانی است.
شکوهی، افزود: با گرمتر شدن هوا و خشک شدن بخشی از پوشش گیاهی، عرصههای طبیعی بیش از هر زمان دیگری در معرض خطر آتشسوزی قرار میگیرند و بررسیها نشان میدهد بخش عمده حریقهای رخ داده در جنگلها و مراتع منشأ انسانی داشته و ناشی از بیاحتیاطی، سهلانگاری و رعایت نکردن نکات ایمنی بوده است.
عوامل وقوع آتشسوزی در محیط زیست
رئیس اداره حفاظت محیط زیست سوادکوه و سوادکوه شمالی با اشاره به عوامل وقوع آتشسوزی در طبیعت، اظهار داشت: روشن کردن آتش در طبیعت، رها کردن ته سیگار، باقی گذاشتن زغال نیمه خاموش، سوزاندن بقایای گیاهی و کشاورزی در مجاورت عرصههای طبیعی و حتی رهاسازی بطریهای شیشهای در محیط میتواند زمینه وقوع آتشسوزی را فراهم کند، گاهی یک بیاحتیاطی کوچک موجب از بین رفتن دهها هکتار از عرصههای طبیعی و خسارات گسترده به پوشش گیاهی و زیستگاههای حیات وحش میشود.
آسیبهای ناشی از آتشسوزی در جنگلهای هیرکانی
شکوهی با اشاره به ارزش زیستمحیطی جنگلهای هیرکانی منطقه، گفت: این جنگلها از ارزشمندترین اکوسیستمهای طبیعی کشور و جهان محسوب میشوند و هرگونه آسیب به آنها خسارتی است که جبران آن به سالها زمان نیاز دارد، وقوع آتشسوزی علاوه بر نابودی پوشش گیاهی، میتواند موجب از بین رفتن لانهها، محل زادآوری و زیستگاه گونههای مختلف جانوری شده و تعادل طبیعی اکوسیستم را تحت تأثیر قرار دهد.
وی با تأکید بر نقش مردم در پیشگیری از حریق، افزود: در بسیاری از موارد همکاری به موقع مردم محلی، دوستداران محیط زیست، دهیاران و سایر دستگاههای اجرایی نقش مهمی در کنترل و مهار آتشسوزیها داشته است این همراهی و احساس مسئولیت اجتماعی سرمایهای ارزشمند برای حفاظت از طبیعت منطقه محسوب میشود.
نکات ایمنی حفظ محیط زیست از خطر آتشسوزی
رئیس اداره حفاظت محیط زیست سوادکوه و سوادکوه شمالی با بیان نکات ایمنی حفظ محیط زیست از خطر آتشسوزی، گفت: شهروندان و گردشگران در زمان حضور در مناطق جنگلی و مرتعی از روشن کردن آتش خودداری کرده و در صورت ضرورت قبل از ترک محل از خاموش شدن کامل آن اطمینان حاصل کنند همچنین از رهاسازی هرگونه پسماند در طبیعت به ویژه مواد قابل اشتعال خودداری شود.
شکوهی ضمن اعلام آمادگی دستگاههای مسئول برای مقابله با حریقهای احتمالی، اظهار داشت: بهترین و کم هزینهترین راهکار پیشگیری از وقوع آتشسوزی است و در این مسیر نقش مردم بسیار تعیینکننده خواهد بود و انتظار داریم شهروندان در صورت مشاهده دود، آتش یا هرگونه رفتار مخاطرهآمیز در عرصههای طبیعی، مراتب را در کوتاهترین زمان ممکن به دستگاههای مسئول اطلاع دهند تا از گسترش حریق و وارد آمدن خسارت به منابع طبیعی و محیط زیست جلوگیری شود.
شکوهی، خاطرنشان کرد: حفاظت از طبیعت، حفاظت از آینده فرزندان ما است و بدون مشارکت مردم، صیانت از این سرمایههای ارزشمند امکانپذیر نخواهد بود.
به گزارش تسنیم، مواهب زیستی الهی این ارثیه غنی زمین باید حفظ بماند تا زیست کره، حیات تنفس و زیستن خود را برای زندگی بشر فراهم آورد، انسانی که پا در هر نقطه این زمین میگذارد و مصائبی را رقم میزند و گاهی حریق را بلای جان محیط زیست کرده و اکوسیستمی را دستخوش تغییرات میکند.مصائبی که میتوان با تدابیر پیشگیرانه از رقم خوردنشان جلوگیری کرد و حریم زیستی را از انواع خطرات محفوظ نگه داشت.
