گذار از درختکاری سمبلیک به درختکاری راهبردی

به گزارش سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، در پی تاکید ویژه رهبر عزیز انقلاب حضرت آیت الله سید مجتبی حسینی خامنه ای در بهار سال ۱۴۰۵ شاهد موج جدید توجه آحاد ملت ولایی ایران به درختکاری هستیم. در این میان تبدیل درختکاری از یک اقدام سمبلیک و هیجانی به یک اقدام راهبردی و ماندگار نیازمند برنامه‌ریزی بلندمدت، پایش مستمر و مشارکت ساختاریافته است که برخی موارد آن اشاره می کنم:

 

 

انتخاب گونه های بومی و متناسب با اقلیم اقدام دیگری است که باید انجام دهیم. گونه‌های غیربومی و کم‌دوام را حذف کنیم. با همکاری و مشاوره با بوم‌شناسان، درختانی را بکاریم که به آب کم‌ و آفات مقاوم باشد و با زنجیره غذایی منطقه سازگار باشند.

 

برای ایجاد سیستم پایش و نگهداری بلندمدت لازم است نهادهای محلی (دهیاری‌ها، شوراهای محله، مدارس) مسئول آبیاری، هرس و محافظت از نهال ها شوند. مکر آن که امکان چنین پایشی برای خودمان فراهم باشد. 

 

با آموزش های مستمر و برگزاری دوره‌های هرس، آبیاری و تشخیص آفت مردم را از «کاشت‌کننده» به «نگهبان درخت» تبدیل کنیم.

 

با شناسنامه دار کردن درختان برای هر درخت یک «سرپرست» (خانوار، کسب‌وکار، مدرسه) تعریف کنیم و در قبال زنده ماندن آن مسئولیت تعریف کنیم. 

 

در پیام‌رهبر عزیز انقلاب بر کاشت درختان مثمر تاکید شد که تمرکز بر این ویژگی از جهاتی اهمیت دارد.‌

تمرکز بر کاشت درختان مثمر (میوه‌ده، مغزدار یا چندمنظوره) یک اقدام راهبردی است، نه صرفاً نمادین، چون: 

باعث تأمین امنیت غذایی و معیشت پایدار می شود.

درختان مثمر پس از چند سال، منبع مستمر و رایگان غذا (میوه، خشکبار، روغن) برای خانواده‌ها یا جوامع محلی فراهم می‌کنند.

باعث ایجاد انگیزه ماندگار برای حفاظت می شود. 

مردم از درختی که به آن‌ها غذا می‌دهد، به مراتب بیشتر از یک درخت غیرمثمر مراقبت می‌کنند (آبیاری، هرس، محافظت در برابر آفت). درخت مثمر به یک «دارایی زنده» تبدیل می‌شود، نه یک سمبل زودگذر. 

باعث افزایش مشارکت اجتماعی و اقتصاد محلی می شود و جوامع برای بهره‌برداری از محصول (مثل جمع‌آوری زیتون، گردو یا خرما) سازماندهی می‌شوند. این همکاری می‌تواند به تعاونی‌های کوچک یا طرح‌های کارآفرینی سبز منجر شود.

سازگاری با شرایط کم‌آب و اقلیم خشک دلیل دیگر بر تمرکز بر درختان مثمر می شود. گونه‌های مثمر بومی (مانند انجیر، عناب، بادام، سنجد یا زیتون) اغلب مقاوم به خشکی و شوری هستند و نیاز آبی کمتری نسبت به درختان زینتی غیربومی دارند. این درختان با ریشه‌های عمیق، به تثبیت خاک و تغذیه سفره‌های آب زیرزمینی کمک می‌کنند.

تمرکز بر کاشت درختان مثمر باعث ارزش افزوده در بلندمدت می شود. درختان مثمر برخلاف محصولات کشاورزی یکساله، دهه‌ها بدون نیاز به کشت مجدد محصول می‌دهند. یک درخت گردوی ۵۰ ساله ارزش اقتصادی و زیست‌محیطی بسیار بالایی دارد.

 

البته تمرکز بر درختان مثمر به معنای نادیده گرفتن گونه‌های غیرمثمر ضروری (مانند اقاقیا برای تثبیت شن‌های روان یا چنار برای سایه در خیابان‌های عریض) نیست.