حجت الاسلام هاشمیان:
از ژئوپلیتیک سرزمینی به «ژئوپلیتیک معرفتی» تکامل مییابیم/ ظرفیتهای فرهنگ توحیدی در دوره پساجنگ هدر نرود
استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع)، با تأکید بر اینکه ایران نه نیاز به گذار از ژئوپلیتیک سرزمینی، بلکه به تکمیل آن با قدرت معرفتیتمدنی دارد، گفت: آنچه امروز برای غرب هولناک است، ظهور فرهنگ و تمدن ایرانیاسلامی در جنگ اخیر است.
به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، حجتالاسلام سید محمدحسین هاشمیان در نخستین نشست از سلسلهنشستهای «تبیین شاخصهای قدرت نرم تمدنی جمهوری اسلامی ایران در دوران رهبری سوم» با موضوع «ساحت هوشمند و سخت؛ از بازدارندگی نامتقارن تا بازدارندگی تمدنی» به تبیین موضوع «گذار از ژئوپلیتیک سرزمینی به ژئوپلیتیک شناختی» پرداخت.
وی با نقد عنوان پیشنهادی بحث، اظهار داشت: ما بیش از آنکه در حال گذار از ژئوپلیتیک سرزمینی باشیم، در حال تکمیل آن با قدرت معرفتی و تمدنی هستیم. پیشنهاد من این است که بگوییم «تکمیل فرصتهای ژئوپلیتیک سرزمینی مبتنی بر جغرافیای تمدنی» که پویاتر و دقیقتر است.
حجت الاسلام هاشمیان با اشاره به دوگانه «طبیعت و فرهنگ» خاطرنشان کرد: انسان در طبیعت و جغرافیا خلق میشود و فرهنگ و تمدن در تعامل با طبیعت شکل میگیرد. ایران از دیرباز به لحاظ موقعیت جغرافیایی، منابع طبیعی، ترانزیت و راه ابریشم دارای ظرفیتهای بینظیری بوده است. در جنگ اخیر، موقعیت راهبردی تنگه هرمز به عنوان یک کارت مهم و موهبت الهی خود را نشان داد که تا پیش از این آزمون و خطا نشده بود.
این استاد دانشگاه با تأکید بر اینکه ایران تحریمناپذیر است، افزود: مرزهای خاکی و آبی گسترده ایران یک موهبت الهی است؛ ما هیچگاه نمیخواهیم از این موقعیت گذر کنیم، بلکه باید آن را حفظ و تقویت کنیم.
حجت الاسلام هاشمیان در ادامه به تبیین نسبت فرهنگ و تمدن پرداخت و گفت: تمدن، لایه آشکار و ملموس فرهنگ است (معماری، سبک زندگی، پوشاک) و فرهنگ، لایه باورها، ارزشها و نظام معرفتی پشتیبان تمدن است. فرهنگ اسلامیایرانی امروز ظرفیت عظیمی برای به چالش کشیدن فرهنگ و تمدن مدرن دارد.
وی با ارجاع به کتاب «انحطاط غرب» اثر اشپنگلر (نوشته شده در ۱۹۲۰ میلادی) تصریح کرد: اشپنگلر بیش از صد سال پیش ثابت کرد که نگاه خطی به تاریخ تمدنها غلط است و نگاه باید ادواری باشد. او تأکید کرد که تمدن غرب در دوره خزان و زمستان خود قرار داشته و رو به انحطاط است. فرهنگ مدرن در انتهای قرن نوزدهم و آغاز قرن بیستم به بنبست رسید؛ آنچه امروز تمدن غرب را پیش میبرد، هیچ ایده فرهنگی و معرفتی در عقبه خود ندارد و صرفاً فناوریهای در خدمت سود شرکتهای اقتصادی است.
استاد دانشگاه باقرالعلوم(ع) با اشاره به بحرانهای عمیق غرب در عرصه خانواده، اجتماع و معنا، افزود: نیچه که در طلیعه قرن بیستم از دنیا رفت، پایان دوره مدرن را اعلام کرد و هایدگر در اواخر عمر گفت: «تنها خدا میتواند ما را نجات دهد.» این یعنی بنبست اندیشه مدرن. در چنین شرایطی، آنچه برای غرب هولناک است، ظهور فرهنگ و تمدن ایرانیاسلامی است.
حجت الاسلام هاشمیان با تأکید بر نقش جنگ اخیر در افشای چهره واقعی ایران تصریح کرد: سالها تلاش کردند ایرانهراسی را به دنیا مخابره کنند، اما جنگ اخیر همه این تصویرسازیها را فرو ریخت. جامعه ایران در قله انسجام اجتماعی است و آنجا که بیتفاوتی اجتماعی معنا پیدا کرده، جامعه خود غرب است.
وی مهمترین ویژگی قدرت فرهنگی و تمدنی ایران را «نگاه هستیشناسانه توحیدی» دانست و گفت: نگاه توحیدی که از قرآن و اهل بیت(ع) گرفته شده، باعث میشود انسان ایرانی از هیچ قدرتی نهراسد. من سال گذشته در ونزوئلا بودم؛ آنجا هیجانات ضد امپریالیستی هست، اما عقبه توحیدی که پشت سر رهبری و امت در ایران است، در آنجا وجود ندارد. فرهنگ و تمدنی که مبتنی بر نگاه توحیدی باشد، شکستناپذیر است و شهادتطلبی را به عنوان فوز عظیم تعریف میکند.
حجت الاسلام هاشمیان در بخش پایانی سخنان خود با اشاره به لزوم تحول در حکمرانی و سیاستگذاری پس از جنگ هشدار داد: آنچه در جنگ اخیر در ساحت فرهنگ عیان شد، باید در ساحت تمدن ظهور پیدا کند. این نیازمند بازبینی مدلهای حکمرانی، نظام اقتصادی، نظام سیاسی و نظام فرهنگی است. بیانیه گام دوم رهبری شهید نیز بر لزوم کار بر روی عدالت تأکید دارد.
وی با بیان اینکه امروز یخها آب شده و وضعیت سیال شده است، اظهار داشت: اگر در همین دوره پساجنگ، تغییر را ایجاد نکنیم، دوباره به همان الگوهای غلط توسعه بازمیگردیم. در جنگ ۱۲ روزه نیز همین فریاد را زدم، اما پس از جنگ به روال قبل برگشتیم. اکنون اگر از این ظرفیت بینظیر فرهنگی که با خون رهبر شهید و شهدای اخیر احیا شده، استفاده نکنیم، این سرمایه عظیم هدر خواهد رفت و در پیشگاه خداوند و شهدا پاسخگو خواهیم بود.
این استاد دانشگاه در پایان خاطرنشان کرد: این ظرفیت معرفتی، صرفاً هیجان یا احساس نیست؛ مردم از کودک تا پیر، مبتنی بر یک مبنای معرفتی عمیق کنشگری میکنند. نباید اجازه دهیم این پدیده شبیه به اربعین شود که در روز اربعین تحول عظیم ایجاد میکند، اما فردای اربعین همه چیز به روال قبل برمیگردد. باید این فرصت تاریخی را برای اقامه تمدن نوین اسلامی مغتنم شمرد. اگر این فرصت را جدی نگیریم باز عدهای لباسی بر اندیشه های نئولیبرال میپوشانند و آن را به خرد این ملت مظلوم میدهند.
ارسال نظرات