زخم را درمان کنید!

به گزارش خبرنگار سرویس سیاسی خبرگزاری رسا، خداوند در قرآن کریم می فرماید: يَا دَاوُودُ إِنَّا جَعَلْنَاكَ خَلِيفَةً فِي الْأَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوَىٰ فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ ۚ إِنَّ الَّذِينَ يَضِلُّونَ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيدٌ بِمَا نَسُوا يَوْمَ الْحِسَابِ؛ [و گفتیم:] ای داود! همانا تو را در زمین جانشین [و نماینده خود] قرار دادیم؛ پس میان مردم به حق داوری کن و از هوای نفس پیروی مکن که تو را از راه خدا منحرف می کند. بی تردید کسانی که از راه خدا منحرف می شوند، چون روز حساب را فراموش کرده اند، عذابی سخت دارند. [ص/26]

«این‌جوری نیست که ما هیچ اشکالی نداریم، فقط دشمن خارجی است که دارد [مشکل ایجاد می کند]؛ نه، مگس روی زخم می‌نشیند؛ زخم را خوب کنید، زخم را نگذارید به وجود بیاید. ما اگر مشکل داخلی نداشته باشیم، نه این شبکه‌ها می توانند اثر بگذارند، نه آمریکا می تواند هیچ غلطی بکند. [19/10/1396 امام خامنه‌ای در دیدار مردم قم در تحلیل اغتشاشات دی‌ماه همان سال]

در روزگاری که کشتی انقلاب در تلاطم‌های سهمگین امواج اقتصادی و هجمه‌های فرهنگی به پیش می‌رود، نیاز به «درمان زخم» بیش از هر زمان دیگری احساس می‌شود. این یادداشت، هشداری است به مسئولان از دردهای ملموس مردم و اعتراض های این روز ها با برائت شدید از اغتشاشگران، که فاصله میان وعده و واقعیت، دیگر قابل تحمل نیست. همان‌گونه که رهبر حکیم انقلاب فرمودند: «مگس روی زخم می‌نشیند؛ زخم را خوب کنید، زخم را نگذارید به وجود بیاید» این زخم‌ها، نه تنها کار دشمن خارجی، که نتیجه‌ی ضعف‌های ساختاری داخلی هستند. نارضایتی‌های اجتماعی و مشکلات اقتصادی می تواند در مرحله اول ناشی ازانتخاب ناصحیح وغفلت از مؤلفه های اعلامی رهبر حکیم در انتخابات و در مرحله بعدی نادیده گرفتن توصیه های راهگشای رهبری از سوی دولتمردان است.

نگاهی به توصیه‌های کلیدی رهبری عزیز که کمتر مورد توجه قرار گرفتند: تأکید بر خودکفایی، کاهش وابستگی به نفت، و تقویت تولید داخلی؛ درعمل، بسیاری از سیاست‌ها همچنان متکی بر درآمدهای نفتی و واردات بوده‌اند. حذف دلار از معاملات: توصیه به استفاده از ارزهای جایگزین و پیمان‌های پولی دوجانبه برای کاهش وابستگی به دلار؛ این سیاست تنها در برخی موارد محدود اجرا شد و هنوز بخش بزرگی از تجارت خارجی به دلار وابسته است. به‌کارگیری نیروهای جوان متعهد و با نشاط: بارها بر ضرورت سپردن مسئولیت‌ها به نسل جوان تأکید شده، اما ساختار مدیریتی کشور همچنان بیشتر در اختیار مدیران سنتی و قدیمی باقی مانده است. بی توجهی به مدیریت عالمانه و هوشمند مسائل مرتبط با فضای مجازی در کشور. شناخت ظرفیت‌های داخلی کشور: ایران ظرفیت‌های عظیمی در حوزه‌های علمی، معدنی، کشاورزی و انسانی دارد، اما بسیاری از این ظرفیت‌ها یا ناشناخته مانده یا به‌طور کامل بهره‌برداری نشده است. پیامدهای بی‌توجهی؛ تداوم وابستگی به اقتصاد نفتی و آسیب‌پذیری در برابر تحریم‌ها. کُندی در نوآوری و بهره‌گیری از استعدادهای جوان. فرصت‌سوزی در عرصه‌های بین‌المللی برای کاهش سلطه دلار. باقی‌ماندن ظرفیت‌های داخلی در حد شعار و عدم تبدیل آن‌ها به پروژه‌های عملیاتی است.

توصیه‌های دیگری از سوی رهبری وجود دارد که کمتر مورد توجه قرار گرفته‌اند از جمله؛ پرهیز از سیاسی‌کاری در مجلس، توجه به شأن نظارتی مجلس، انتخاب همکاران شایسته در دولت، و بهره‌گیری از ظرفیت‌های منطقه‌ای و تجربه‌های ۴۵ ساله انقلاب که پیامدهای آن شامل؛ فرصت‌سوزی در عرصه منطقه‌ای و بین‌المللی به‌خاطر عدم استفاده از عمق راهبردی ایران. تکرار خطاهای گذشته به دلیل بی‌توجهی به تجربه‌های تاریخی انقلاب. کاهش اعتماد عمومی در اثر بی‌توجهی به ظرفیت‌های داخلی شد. همچنین رهبرفرزانه انقلاب برای پیشرفت امور و اعتمادسازی توصیه‌های کلیدی به قوه قضاییه داشتند از جمله؛ مبارزه جدی با فساد: یکی از مهم‌ترین وظایف قوه قضاییه، برخورد قاطع و بی‌ملاحظه با فساد در همه بخش‌هاست. مردمی بودن دستگاه قضایی؛ توصیه به ارتباط نزدیک با مردم، شنیدن نقدها و شکایات، و پرهیز از تشریفات زائد. پرهیز از سیاسی‌کاری: قوه قضاییه باید مستقل، بی‌طرف و به دور از جناح‌بندی‌های سیاسی عمل کند.

ارتقای کارآمدی و سرعت رسیدگی؛ کاهش اطاله دادرسی و استفاده از فناوری‌های نوین برای تسهیل امور. توجه به عدالت اجتماعی؛ قوه قضاییه باید در جهت تحقق عدالت و رفع تبعیض در جامعه گام بردارد. انتخاب مدیران متعهد و مردمی؛ توصیه به رئیس قوه برای گزینش همکارانی مؤمن، انقلابی، پرکار و آشنا با زوایای مختلف دستگاه قضایی. این ها چراغ روشنی است که رهبری عالم و با تجربه پیش روی مسئولان قرار داده است که اگر اجرایی می شد مشکلات به مراتب کمتر از آن چیزی بود که اکنون گریبان جامعه را گرفته است.

مسئولان بدانند دوران مسئولیت ها بسیار سریع سپری می شود واین فرصت برای انجام کارهای بزرگ و ماندگار محدود است. اخلاص و سرعت عمل درخدمتگزاری وشکر نعمت مسئولیت و تدبیر و کارآمدی دراستفاده از داشته ها با شناخت و به کارگیری کامل ظرفیت ها می تواند مسیر پیشرفت کشور را تضمین نماید. 

مسئولان باید در برابر طمع دشمنان رویکردی جهادی داشته باشند و در این فرصت کوتاه، با برنامه ریزی دقیق و اجرای قاطع، بیشترین دستاوردها را برای پیشرفت کشور رقم بزنند و از اتلاف وقت پرهیز نمایند. این فرصت، یک منصب اداری نیست، بلکه یک مسئولیت سنگین در برابر خداوند و ملت است و باید با تمام توان و صداقت برای رفع مشکلات مردم به کار گرفته شود. کشور از منابع طبیعی و معدنی غنی و منابع انسانی فهیم برخورداراست. دولت نیزباید با استفاده از فناوری های نوین، اکتشافات و بهره برداری از منابع و با رعایت اصول توسعه پایدار، به شکل هدفمند پیش ببرد تا تاب آوری اقتصادی کشور افزایش یابد.

موضوع مهمی که مسئولان باید در عمل نشان دهند، مبارزه بی امان، بدون‌تبعیض و بی‌اغماض با فساد است. فساد، اژدهای هفت‌سر است واگر بدون عدالت و شفافیت ریشه‌کن نشود، هم اعتماد عمومی را از بین می‌برد و هم پایه‌های انقلاب را سست می‌کند. این وظیفه بر عهده هر سه قوه است، ولی قوه مجریه باید پیش‌گام در پاک‌دستی باشد.

رهبر معظم انقلاب بارها هشدار داده‌اند که: بی‌برنامگی و واکنش‌های لحظه‌ای، سمّ پیشرفت است. ایشان خواهان تبدیل شعارهای دولت به برنامه عملی و زمان‌بندی‌شده با نظارت و پیگیری مستمر و پاسخگویی عمومی هستند. سایش معیشت و ضربه به اعتماد، بزرگ‌ترین تهدید علیه انسجام ملی است. تورم افسارگسیخته، گرانی فلج‌کننده و بی‌ثباتی مداوم ارز، نه تنها اقتصاد، بلکه بنیادهای روانی جامعه را فرسایش داده است. مردم، ترمیمی در امور روزمره خود نمی‌بینند و این یأس، سنگین‌ترین باری است که بر دوش حاکمیت قرار می‌گیرد.

این در حالی است که ملت، با بصیرت عمیق خود که از رصد وقایع منطقه‌ای همچون لیبی وسوریه کسب کرده، اجازه جولان به اغتشاشگران و عوامل موساد را نخواهد داد. ملت خواهان ثبات است، اما این ثبات نباید با نادیده انگاشتن درد معیشت به دست آید. فساد، نفوذ و ضعف مدیریتی در کنار درد اقتصادی، اعتماد عمومی را هدف گرفته است. این رویه با شایسته‌سالاری در تضاد است. انتصاب افرادی که سابقه حضور در اغتشاشات سال‌های ۸۸ و ۱۴۰۱ را در کارنامه مدیریتی خود دارند، برای افکار عمومی گسست‌آوراست. همچنین، هنگامی که وزیری به دلیل بی‌کفایتی از جایگاهی برکنار می‌شود و مجدداً در مسندی حیاتی و اقتصادی مستقر می‌گردد، این عمل نه تنها مصداق توهین به فهم جامعه، بلکه نشان‌دهنده غلبه منافع گروهی بر مصلحت ملی است.

توقع از رأس مدیریت، اجرای میثاق و جلوگیری از خسارت مجدد به مردم است. مردم انتظار دارند رئیس جمهور محترم، بیش از هر چیز، به سوگندی که یاد کرده وفادار بماند و امور کشور را به نحو احسن اداره نماید. حمایت مردمی، مشروط به اجرای دقیق توصیه‌های رهبر حکیم مملکت است. هرگونه تکرار سیاست‌های گذشته که منجر به تحمیل خسارت به کشور و مردم شده، پذیرفته نیست. با نفوذی‌ها و گروه‌های شکست‌خورده غرب‌گرا که از تلاطم‌های اقتصادی برای پیشبرد اهداف خود بهره می‌برند، باید با قاطعیت برخورد شود. برای حفظ اعتماد در ماه‌های پایانی سال، اولویت اصلی بازگرداندن آرامش به بازارهای مالی و حفظ قدرت خرید است.

جامعه‌ای که زخم‌هایش التیام نیابد، هرگز نمی‌تواند در برابر «جنگ نرم» دروغ و فریب و نفوذ و ایجاد تردید در جامعه و شایعه‌سازی و روش‌های مشابه دفاع کند. وقتی مردم سست شدند، تحقق اهداف ناممکن می‌شود؛ چرا که براساس سنت الهی، کار دست مردم است و به دست آنها انجام می‌شود. هر چند تاکنون و به لطف الهی، ملت ایران محکم ایستاده و دشمن را مأیوس کرده است.

آرایش تبلیغاتی و حاشیه سازی برخی مسئولین هرگز نمی‌تواند جایگزین اصلاح ساختاری در حوزه انتصابات و حفاظت از معیشت مردم شود. ترمیم واقعی، در گرو پذیرش مسئولیت و برنامه ریزی، عزل مدیران سست‌عنصر، برخورد قاطع با مفسدان و حرکت به سوی عدالت عملی است؛ تنها در این صورت است که حمایت و همراهی ملت تضمین خواهد شد.

علی اصغر مجتهدزاده مستشاربازنشسته دیوانعالی کشور