فلسفه تاریخ در منظومه فکری رهبر شهید؛ از سنن الهی تا تمدنسازی + لینک مطالعه آنلاین و خرید
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی اجتماعی خبرگزاری رسا، کتاب «فلسفة التاریخ عند السید الخامنئی» (فلسفه تاریخ در اندیشه آیتالله خامنهای) به قلم دکتر شادی علی، گامی نو در ترسیم قانونمندی، غایتمداری و رویکرد توحیدی به تحولات بشری از منظر رهبر شهید انقلاب اسلامی است. نویسنده در این اثر تلاش میکند نشان دهد که تاریخ در قرائت اسلامی، نه زنجیرهای از حوادث اتفاقی و مادی، بلکه بستر پویای تجلی سنن الهی و اراده تمدنساز انسان است.
دکتر شادی علی، از پژوهشگران شیعه عراقی و دانشآموخته دانشگاه اسلامی لبنان (الجامعة الاسلامیة فی لبنان) است. وی افزون بر تحصیلات دانشگاهی، سابقه تحصیل در حوزه علمیه نجف اشرف را نیز در کارنامه دارد و پیش از این، کتابی در حوزه نظام آموزشی قدیم عراق به رشته تحریر درآورده است. نویسنده چنانکه خود در مقدمه کتاب اشاره کرده، این کتاب را توصیه دبیرکل سابق حزب الله لبنان، شهید سید حسن نصرالله تألیف کرده و اثر را نیز به روح مطهر ایشان تقدیم نموده است. وی در نگارش این اثر از منابع متنوعی به زبانهای فارسی، عربی، انگلیسی و فرانسوی بهره برده است.
نویسنده کتاب، دکتر شادی علی، کار خود را با یک پرسش محوری درباره جایگاه پروژه تمدن اسلامی در بستر تاریخ آغاز میکند و به این میپردازد که چگونه تاریخ میتواند از یک «ماده درسی»، به «روش فهم و عمل» تبدیل شود. او معتقد است که درک «سنن الهی» در تاریخ، جوهر این پروژه است؛ چرا که تاریخ تنها روایت حوادث نیست، بلکه مسیری آسمانی است که تحت حاکمیت قوانین ثابت الهی قرار دارد و پیوند میان انسان، جامعه، تمدن و دین را آشکار میسازد.
انگیزه محوری مؤلف از نگارش این کتاب، صورتبندی و اثبات یک «فلسفه تاریخ اسلامی» بر پایه گفتمان و اندیشههای حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای است؛ بدین معنا که نشان دهد در تحلیلها و منظومه فکری ایشان، تاریخ صرفاً یک سلسله رخداد سیاسی یا تصادفی نیست، بلکه عرصهای منسجم است که سنن الهی، هدایت قرآنی، اراده انسان و حرکت تمدنی در آن به یکدیگر پیوند میخورند.
ویژگی های ممتاز این اثر
پاسخ به نابسندگیِ نگاههای مادی به تاریخ؛ این کتاب در تلاش است تا با مواجهه با نظریاتی که تاریخ را با چشم مادهگرایی تحلیل میکند، تبیین کند که اساسا فهم صحیح از تاریخ تنها با افزودن نگاه های الهیاتی و الهی محقق میشود.
استخراج نظریه منسجم از دلِ گفتمان دینی معاصر؛ یکی دیگر از ویژگی های این کتاب این است که برخلاف بسیاری از آثاری که بر اساس بیانات رهبر شهید تولید میشود سعی در استخراج نظام مفهومی و نظریه منسجم ایشان از میان عبارت ها است. این برخورد نظاممند با رهبری که همیشه نظام مندی را یکی از ضرورت های تولید اندیشه میدانسته میتواند باب برداشت های سطحی و متعارض از مکتب رهبر شهید را ببندد.
پیوند دادن تاریخ با قرآن؛ این کتاب با مرجعیت دادن به قرآن در تلاش است تا فهم تاریخ را از انحصار مادهگرایی خارج کرده روحانی کند.
تبیین منطق انقلاب و مقاومت؛ این کتاب در حقیقت دفاعی نظری از راه و روش انقلاب اسلامی است. دکتر شادی علی در تلاش است تا اتهام نگاه توهمی به سیاست را از انقلاب زدوده، خط مشی و روش مواجهه خاص انقلاب اسلامی با واقعیت های مسلط جهان امروز را از دریچه سنت های الهی تبیین کند.
ترسیم افق امیدواری در برابر بنبستهای تاریخی؛ این اثر با تکیه بر سنت های الهی قرآنی، به خوبی افق های امید بر پیروزی را به روی طرفداران و اعضای جبهه مقاومت باز میکند. ایمان به سنت های تاریخی قرآن باعث میشود تا پیش آمد های تلخ و شکست های مقطعی امید پیروزی نهایی را از بین نبرده، امکان تولید فرصت از دل تهدید ها را بوجود میآورد.
برآیندِ نهاییِ پژوهش، استقرارِ فلسفهٔ تاریخِ آیتالله خامنهای بر سه ستونِ بنیادین است:
۱. توحیدِ معرفتشناختی: پیوندِ تمامیِ رخدادهای تاریخی به ارادهٔ الهی و قوانینِ حاکم بر هستی.
۲. فاعلیتِ انسانی: انسان نه مفعولِ تاریخ، بلکه کنشگرِ تمدنی و مسئولِ ساختنِ سرنوشتِ خویش.
۳. قاعدهمندیِ سنن: وجودِ قوانینِ عینی و تغییرناپذیرِ الهی که شالودهٔ نهضتِ امت اسلامی بر درکِ آنها بنا میشود.
در حقیقت در این منظومه، تاریخ از «روایتی کهنه از گذشته» به «برنامهای برای آینده» و از یک موضوعِ نظری به «روششناسیِ مقاومت» تبدیل میشود تا آگاهیِ تاریخی، ابزاری کارآمد برای احیای امت و اقامهٔ عدالت باشد.
علاقمندان برای مطالعه رایگان و خرید این کتاب میتوانند به لینک زیر مراجعه کنند:
https://www.academia.edu/144384130