واکاوی منظومه فکری رهبر شهید انقلاب ؛ از بازدارندگی و مقاومت تا تمدنسازی و پیشرفت
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، هماندیشی علمی «میراث اجتماعی و تمدنی رهبر شهید(ره)» با حضور جمعی از اساتید و پژوهشگران در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی با بررسی ابعاد مختلف منظومه فکری، اجتماعی، سیاسی و تمدنی شهید آیتالله خامنهای برگزار شد.
در این نشست، سخنرانان با تأکید بر جامعیت اندیشه شهید آیتالله خامنهای، به موضوعاتی همچون ریشههای راهبردی شهادت ایشان، نسبت قرآن و تحول اجتماعی، الگوی اسلامی ـ ایرانی پیشرفت، تمدن نوین اسلامی و مقابله با امپریالیسم فرهنگی پرداختند.
دکتر مهدی جمشیدی در سخنان خود با بررسی زمینههای شکلگیری حادثه شهادت رهبر انقلاب، بر لزوم تحلیل همزمان ابعاد نظامی، سیاسی، فرهنگی و اجتماعی این رخداد تأکید کرد.
وی با طرح فرضیه نفوذ، معتقد بود دشمن بر اساس محاسبه سود و هزینه و با بهرهگیری از یک راهبرد تدریجی، از ترور دانشمندان هستهای تا فرماندهان جبهه مقاومت، سطح بازدارندگی جمهوری اسلامی را آزموده و در نهایت به این جمعبندی رسیده است که هزینه اقدام علیه رهبر انقلاب کاهش یافته است.
وی همچنین برخی پیامهای داخلی از جمله تصویر دولت ضعیف، شکاف در قدرت سیاسی و بازنمایی اختلاف میان مردم و نظام را از عوامل مؤثر در خطای محاسباتی دشمن دانست و بر ضرورت بازسازی بازدارندگی در عرصههای نظامی، سیاسی، فرهنگی و رسانهای تأکید کرد.
در ادامه، دکتر رمضانی با تبیین الگوی پیشرفت در اندیشه شهید آیتالله خامنهای، اظهار داشت که این الگو بر پایه ایمان، عقلانیت، علم، عدالت و اخلاق شکل گرفته و غایت آن، تحقق حیات طیبه و تمدن نوین اسلامی است.
وی با تأکید بر تمایز میان توسعه غربی و پیشرفت اسلامی، تصریح کرد که شهید آیتالله خامنهای الگویی مستقل از الگوهای شرق و غرب ارائه کرده که ضمن بهرهگیری از دستاوردهای علمی بشر، بر مبانی معرفتی اسلام استوار است و مردمسالاری دینی، اجتهاد پویا و عدالت اجتماعی از ارکان اصلی آن به شمار میروند.
دکتر عالمی نیز با تمرکز بر اندیشه تمدنی شهید آیتالله خامنهای، ایشان را معمار پارادایم جدید تمدنسازی در جهان اسلام معرفی کرد.
وی با بیان اینکه شهید آیتالله خامنهای تمدن را یک پروژه فعال و قابل تحقق میدانست، نه صرفاً یک وضعیت تاریخی، افزود: مفاهیمی همچون «تمدن نوین اسلامی»، «مراحل تحقق تمدن» و «مقاومت تمدنی» از مهمترین نوآوریهای نظری ایشان است.
به گفته وی، شهید آیتالله خامنهای علاوه بر نظریهپردازی، خود نیز نقش راهبری این حرکت تمدنی را بر عهده داشت و با پیوند میان اندیشه و عمل، گفتمان تمدن نوین اسلامی را به عرصه اجتماعی وارد کرد.
در بخش دیگری از نشست، دکتر دانشیار با ارائه پژوهشی درباره کاربرد قرآن در نگرش اجتماعی و سیاسی شهید آیتالله خامنهای، تأکید کرد: قرآن در منظومه فکری ایشان صرفاً یک متن تفسیری نبود، بلکه مبنای بازسازی اندیشه، فرهنگ، سیاست و جامعه اسلامی محسوب میشد.
وی با تشریح سه مرحله «بازتعریف»، «بازنمایی» و «بازسازی» مفاهیم قرآنی، اظهار داشت که جلسات تفسیری، آثار مکتوب و بیانات شهید آیتالله خامنهای همواره در راستای کاربردیسازی آموزههای قرآن و پیوند آن با مسائل روز جامعه شکل گرفته است.
دکتر سهیلی نیز در پایان این نشست، با بررسی نامههای شهید آیتالله خامنهای به جوانان غربی، این نامهها را یکی از مهمترین اسناد مبارزه با امپریالیسم فرهنگی دانست.
وی اظهار داشت که این نامهها با هدف گفتوگو با نسل جوان غرب، شکستن انحصار رسانهای و ارائه روایت حقیقی از اسلام نگاشته شده و در امتداد سنت تاریخی علمای اسلام در مواجهه با سلطه فرهنگی قرار دارد.
به اعتقاد وی، شهید آیتالله خامنهای با تکیه بر حقیقت، زبان را ابزاری برای بیدارسازی فطرت انسانها و مقابله با روایتهای تحریفشده نظام سلطه قرار داده است.
سخنرانان این هماندیشی در مجموع بر این نکته تأکید کردند که منظومه فکری شهید آیتالله خامنهای، منظومهای منسجم و چندبعدی است که از مبانی قرآنی آغاز میشود و با نظامسازی، پیشرفت، مقاومت، تمدنسازی و مقابله با سلطه فرهنگی پیوند میخورد. به باور آنان، بازخوانی این میراث علمی و تمدنی، میتواند زمینهساز تولید ادبیات نظری جدید و ارائه الگوهای بومی برای حل مسائل امروز جامعه اسلامی باشد.