راهکارهای فقهی برای جمع میان روایات مدح و ذم علاقه به زنان

به گزارش خبرنگار گروه جمعیت و تعالی خانواده خبرگزاری رسا، آیت‌الله شبیری زنجانی با اشاره به دو دسته از روایات درباره «حب النساء» که برخی آن را از اخلاق پیامبران و برخی دیگر آن را مذموم شمرده‌اند، به تبیین راهکارهای جمع این روایات پرداختند.

متن کامل بیانات آیت الله شبیری زنجانی بدین شرح است:

در روایات زیادی بر «حبّ النساء» و علاقه به زنان تأکید شده و آن را پسندیده و مستحب دانسته‌اند. از جمله در روایتی از امام صادق علیه‌السلام آمده است:

«من أخلاق الأنبیاء صلی‌الله‌علیهم حبُّ النّساء»: علاقه به زنان از اخلاق پیامبران است (کافی، ج۵، ص۳۲۰).

از طرفی هم بسیاری از روایات «حبّ النساء» را مذموم دانسته و از آن نهی کرده‌اند. در اینجا باید بررسی کرد که مراد از «حبّ نساء» در روایات چیست؟

دو گونه می‌توان بین این دو دسته روایات به ظاهر متعارض جمع کرد:

 اول اینکه بگوییم مراد از روایات دسته دوم، نهی از افراط در «حبّ نساء» است نه اصل آن. در برخی احادیث، صریحا از زن‌دوستیِ افراطی نهی شده است. با این همه، در تعابیر روایات آمده که دنیا راهی برای وصول به کمالات معنوی و رسیدن به قرب الهی است و از این جهت، علاقه به زنان گاهی حکم عبادت را پیدا میکند. بر این اساس، علاقه به همسر و ازدواج از دیدگاه اسلام، مشروط بر آنکه به افراط نگراید -بر خلاف دیدگاه رهبانیت مسیحی- امری مطلوب است و چه بسا عبادت به شمار میرود.

دومین راه برای جمع این دو دسته روایت این است که بگوییم روایات دسته اول شاید مربوط به حبّ زوجه و همسر نباشد و در واقع در برابر «حبّ الرجال» صادر شده باشد؛ زیرا با توجّه به اینکه در عصر جاهلی، جنس زن مورد تحقیر و ظلم قرار میگرفته، در اسلام کرامت زن و لزوم احترام به زن به عنوان یکی از دو جنس بشر مورد تأکید قرار گرفته است و همین تکریم زن و مخالفت با تحقیر زنان، از اخلاق پیامبران شمرده شده است.

درس خارج فقه

یک‌شنبه ۲۲ شهریور ۱۳۷۷