بلوغ انسانی در بستر ازدواج و تشکیل خانواده شکل میگیرد
حجتالاسلام والمسلمین طباطبائی اشکذری، مدیر مؤسسه علمیفرهنگی جبلالصبر، با اشاره به جایگاه ازدواج در آموزههای اسلامی اظهار کرد: تشکیل خانواده و ازدواج از نیازهای فطری انسان است که خداوند متعال آن را در سرشت بشر قرار داده است و قرآن کریم بهعنوان قانون اساسی اسلام بر این نیاز تأکید کرده و پاسخ به آن را ارزشی الهی دانسته است.
وی افزود: یکی از جلوههای برتری اسلام نسبت به بسیاری از مکاتب، توجه جدی این دین الهی به نهاد خانواده و قداست بخشیدن به ازدواج است.
مدیر مؤسسه علمیفرهنگی جبلالصبر با استناد به حدیثی از پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) که میفرمایند: «هیچ بنایی در اسلام نزد خداوند محبوبتر از بنای ازدواج و تشکیل خانواده نیست.» گفت: در قرآن کریم واژه «زوج» و «ازدواج» بیش از ۸۰ بار و واژه «نکاح» و مشتقات آن حدود ۲۵ بار بهکار رفته است که نشاندهنده اهمیت این مسئله در فرهنگ اسلامی است. در نگاه اسلام، ازدواج بنایی آسمانی است که در زمین برپا میشود و تجرد و تنهایی مورد نکوهش قرار گرفته است.
الگوی زمینی برای ازدواجهای آسمانی
وی با اشاره به سالروز ازدواج حضرت امیرالمؤمنین علی(علیهالسلام) و حضرت فاطمه زهرا(سلاماللهعلیها) در نخستین روز ماه ذیالحجه گفت: این پیوند مبارک، الگوی زمینی برای ازدواجهای آسمانی در طول تاریخ است. در روایت آمده است که خداوند از طریق فرشته وحی به پیامبر(صلیاللهعلیهوآله) فرمود: «میخواهم نوری را با نور دیگری پیوند دهم.»
حجتالاسلام والمسلمین طباطبائی اشکذری در ادامه به فلسفه عقلی و دینی تشکیل خانواده پرداخت و بیان کرد: انسان در مسیر تکامل، بهدنبال بلوغ در ابعاد مختلف زندگی است؛ بلوغ فکری، جنسی، عقلی، اجتماعی و مسئولیتی. یکی از عرصههای مهم تحقق این بلوغ، ازدواج و تشکیل خانواده است.
هیچ عبادتی جایگزین دستاوردهای ازدواج نمیشود
وی با اشاره به دیدگاه شهید مطهری(ره) در کتاب «تعلیم و تربیت در اسلام» گفت: شهید مطهری معتقد است نوعی پختگی و پویایی در وجود انسان شکل میگیرد که جز در پرتو ازدواج و تشکیل خانواده حاصل نمیشود. این پختگی در مدرسه، عبادتهای فردی یا حتی در مجاهدتهای شخصی بهتنهایی به دست نمیآید. انسان ممکن است با عبادت به قرب الهی برسد، اما بسیاری از ابعاد بلوغ انسانی در بستر زندگی خانوادگی شکل میگیرد.
حجت الاسلام والمسلمین طباطبائی اشکذری افزود: از این رو، مکاتب و ادیانی که ازدواج را محدود یا نهی کردهاند، مانند سنت تجرد در میان برخی کشیشان، در واقع مانعی در مسیر رشد کامل انسان ایجاد میکنند.
انسانها در بستر خانواده تربیت میشوند
وی با اشاره به دیدگاه علامه محمدتقی جعفری در پاسخ به برتراند راسل گفت: علامه جعفری در پاسخ به این پرسش که چرا اسلام تا این اندازه بر ازدواج تأکید دارد، بیان میکند که اسلام با تشکیل خانواده بهدنبال پرورش «انسان واقعی» است.
مدیر مؤسسه جبلالصبر ادامه داد: در محیط خانواده، آرامش و سکینه برای انسان فراهم میشود. فرد مجرد غالباً با هیجانات بیشتری روبهروست، اما انسان متأهل به آرامش و تعادل بیشتری دست مییابد. انسان نیازمند همدمی است که با او سخن بگوید و عیوب او را بپوشاند. قرآن کریم نیز همسران را «لباس» یکدیگر معرفی میکند؛ لباسی که هم زینتبخش است و هم پوشاننده عیوب.
وی افزود: جامعهای که در آن خانوادههای بیشتری شکل بگیرد، فرهنگ پوشاندن عیوب و حفظ حرمتها در آن نیز پررنگتر خواهد بود.
چرایی ضرورت ازدواج شرعی
حجتالاسلام والمسلمین طباطبائی اشکذری در پاسخ به این پرسش که چرا ارتباط زن و مرد باید در قالب ازدواج شرعی باشد، گفت: آرامش واقعی انسان تنها از طریق ارضای غریزه به دست نمیآید. غریزه ممکن است آرامش موقتی ایجاد کند، اما آرامش پایدار در سایه پیوند شرعی و مسئولانه شکل میگیرد.
وی ادامه داد: ازدواج حس مسئولیتپذیری را در انسان تقویت میکند. فرد مجرد تنها مسئول خود است، اما با تشکیل خانواده مسئولیت همسر و فرزندان را نیز برعهده میگیرد. قرآن کریم نیز انسان را موظف میکند که علاوه بر مراقبت از خود، مسئولیت هدایت و مراقبت از خانواده را نیز بر عهده داشته باشد.
ازدواج؛ عامل افزایش تابآوری اجتماعی
وی با اشاره به روایتی از پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) که میفرمایند: «هر کس ازدواج کند، نیمی از دین خود را حفظ کرده است»، اظهار کرد: بخشی از این معنا به افزایش قدرت مقاومت انسان در برابر انحرافات بازمیگردد. فردی که در چارچوب خانواده زندگی میکند، مسئولیت بیشتری احساس میکند و برای حفظ این بنیان تلاش بیشتری دارد.
مدیر مؤسسه جبلالصبر افزود: ازدواج همچنین صبر، تحمل و قدرت تابآوری انسان را افزایش میدهد. جامعهای که در آن خانوادهها استحکام بیشتری داشته باشند، در برابر بحرانها و مشکلات اجتماعی نیز مقاومتر خواهد بود.
این استاد حوزه علمیه در ادامه به روایتی از معراج پیامبر اکرم(صلیاللهعلیهوآله) اشاره کرد و گفت: در این روایت آمده است که خداوند به پیامبر(ص) فرمود: «آیا میدانی کدام زندگی گواراتر و ماندگارتر است؟» و سپس بیان کرد که زندگی گوارا، زندگی خانوادهای است که اعضای آن یاد خدا را فراموش نکنند و رضایت الهی را در زندگی خود محور قرار دهند.
وی تصریح کرد: اگر زن و شوهر جوان تلاش کنند حضور خداوند را در زندگی خود پررنگ کنند، زندگی آنان به زندگیای پایدار و شیرین تبدیل خواهد شد؛ بهگونهای که هر یک احساس کند در کنار دیگری به خدا نزدیکتر میشود.
حجتالاسلام والمسلمین طباطبائی اشکذری با اشاره به روایتی از زندگی حضرت علی(علیهالسلام) و حضرت فاطمه زهرا(سلاماللهعلیها) گفت: هنگامی که پیامبر(صلیاللهعلیهوآله) از امیرالمؤمنین(علیهالسلام) درباره همسرشان پرسیدند، ایشان فرمودند: «فاطمه بهترین یاور برای عبادت خداست.» این سخن نشان میدهد که همسر میتواند زمینهساز تقرب انسان به خداوند باشد.
وی افزود: خانه باید برای اهل آن همانند مسجد باشد؛ مکانی که در آن یاد خدا زنده است. همانگونه که انسان در مسجد به عبادت خدا میپردازد، در محیط خانواده نیز باید زمینه بندگی و رشد معنوی فراهم شود. اگر چنین نگرشی در زندگی مشترک حاکم شود، زندگیها شیرینتر و پایدارتر خواهد شد.