بازتعریف الگوی موفقیت، راه برون‌رفت از بحران جمعیت

 

 

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان، با اشاره به پیامدهای الگوهای موفقیت تک‌ساحتی و فردگرایانه گفت: متأسفانه در عصر مدرن، علی‌رغم افزایش دسترسی به تکنولوژی، رسانه و انواع لذت‌ها، میزان رضایت از زندگی کاهش یافته، خودکشی و افسردگی افزایش پیدا کرده است. بر اساس گزارش‌های منتشر شده، هر سه ثانیه یک نفر در گوگل راه‌های مقابله با افسردگی و تنهایی را جستجو می‌کند؛ به گونه‌ای که امروزه از تنهایی به عنوان «بیماری قرن» یاد می‌شود.

 

وی افزود: نظام سرمایه‌داری برای انسان مدرن، موفقیت را در «بیشترین لذت‌بردن، بیشترین مصرف کردن و بیشترین توجه به خود» تعریف کرده است. این نگاه منجر به هجوم به سمت صنایع پزشکی، اعمال جراحی متعدد، بوتاکس و تغییر مداوم قیافه شده است. جالب اینجاست که تحقیقات نشان می‌دهد افراد پس از مدتی از این اقدامات دچار اشباع ذهنی شده و دیگر احساس رضایت نمی‌کنند، بلکه با پوچی و کاهش عزت نفس مواجه می‌شوند.

 

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان، با اشاره به صنعت زیبایی و مدل‌های موفقیت غربی تصریح کرد: زیبایی در گذشته مبتنی بر امور طبیعی بود، اما امروزه به مسئله‌ای مالی تبدیل شده است. در نهایت، آن حس مثبت مورد انتظار ایجاد نمی‌شود و افراد از کمبود عزت نفس و خودارزشمندی رنج می‌برند.

 

وی با تأکید بر ارتباط فردگرایی و مسئله جمعیت اظهار داشت: الگوهای موفقیت مبتنی بر فردگرایی و اصالت لذت، فرد را از پذیرش مسئولیت پدری و مادری بازمی‌دارد. نتیجه آن کاهش شدید ازدواج، کاهش فرزندآوری و ترس از سختی‌های فرزندپروری است. افراد به دنبال لذت‌های لحظه‌ای و گذرا هستند، غافل از اینکه در میان‌سالی و سالمندی با کاهش عمیق رضایت از زندگی مواجه می‌شوند.

 

کاردوانی هشدار داد: امروزه در برخی کشورها مؤسساتی تأسیس شده که به افراد در خودکشی خودخواسته کمک می‌کنند! مصرف مشروبات الکلی و مواد مخدر به بالاترین سطح خود رسیده و «وزارت تنهایی» در برخی کشورها تشکیل شده است. مصرف بالای الکل و مواد مخدر نه تنها حال خوب ایجاد نمی‌کند، بلکه به افسردگی و اعتیاد دامن می‌زند.

 

 

وی با اشاره به رویکرد اسلامی گفت: در نگاه دینی، هر انسانی ارزشمند است و خداوند انسان را با شعور و اراده برای یک زندگی متعهدانه و مسئولانه آفریده است. ما وقتی از بازتعریف الگوی موفقیت صحبت می‌کنیم، در واقع می‌خواهیم انسان را به جایگاه اصلی‌اش برگردانیم؛ انسانی که خود را می‌فهمد، به خود اهمیت می‌دهد، ارتباطش با خدا، طبیعت و جهان را تعریف می‌کند و سپس به جامعه و آینده جمعیت می‌اندیشد.

 

کاردوانی افزود: ویکتور فرانکل در کتاب «در جستجوی معنا» تأکید می‌کند انسان‌ها فارغ از معنا نمی‌توانند دوام بیاورند. خانواده، فرزندآوری و هویت، معناهایی هستند که به زندگی فرد جهت می‌دهند. اگر فردی علاوه بر خود، دیگری و جامعه را نیز در محاسبات خود ببیند و این موارد را در تعریف موفقیت خود بگنجاند، به صورت خودکار جامعه به سمت ازدواج و تولید نسل پیش می‌رود.

 

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان، با اشاره به تجربه کشور سوئد گفت: در سوئد به مادران آموزش می‌دهند که سه سال دوری از بازار کار، نه عقب‌افتادگی، بلکه فرصتی برای تربیت انسان است. آنها این معنا را القا می‌کنند که دنیا محل مسابقه برای جمع‌آوری مال و مدرک نیست، بلکه آرامش و رضایت در جای دیگری است.

 

 

کاردوانی با اشاره به کتاب «قدرت زن» از آدرین ریچ، گفت: وی معتقد است قدرت زن در مادری کردن اوست. بر اساس این نظریه، آکادمی مادری در آمریکا تأسیس شده که به زنان القا می‌کند مادری نه ضعف، بلکه قدرت است. نقش زن در آینده جمعیت کلیدی است؛ زن هویت‌ساز است و مادری را نباید صرفاً یک نقش بیولوژیک دانست.

 

وی خاطرنشان کرد: اگر من موفقیتی دارم، حاصل تربیت مادرم است. مادری اثر تمدنی دارد؛ مادری که ظاهراً از ادامه تحصیل بازمانده، شاید چندین فرد دیگر را در مسیر پیشرفت قرار داده است.

 

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان، با بیان تجربه شخصی گفت: در میان دوستان من، کسانی که به خاطر موفقیت تحصیلی و شغلی ازدواج نکردند، از دوستان متأهل و دارای فرزند عقب‌ماندند. ازدواج و فرزندآوری، آرامش، خودارزشمندی و رضایت از زندگی را افزایش می‌دهد که خود زمینه‌ساز موفقیت در عرصه‌های اجتماعی نیز هست. مادری و ازدواج، بلوغ، رشد شخصیت، پذیرش مسئولیت، صبر، گذشت و محبت عمیق را به همراه دارد.

 

 

کاردوانی در پایان با تأکید بر نقش معلمان گفت: جایگاه معلمی در بازاندیشی الگوی موفقیت بسیار کلیدی است. معلم هم خود الگوست و هم می‌تواند الگوها را به دانش‌آموزان منتقل کند. قدم اول، به چالش کشیدن الگوهای موجود است؛ اینکه چه کسی گفته هرچه پول بیشتری داشته باشی موفق‌تری؟ موفقیت را باید بر اساس احساس رضایت از زندگی و آرامش سنجید.

 

وی افزود: الگوی موفقیت چندبعدی و اصیل، الگویی است که در آن رابطه تقابل‌آمیز و مسئولانه بین فرد، جامعه و خانواده برقرار باشد. چنین فردی ممکن است در اینستاگرام فالوور نداشته باشد و شهرت ظاهری هم نداشته باشد، اما قطعاً یک انسان موفق است.

 

عضو هیئت علمی دانشگاه اصفهان گفت: اگر افراد داشته‌های درونی، استعدادها و ویژگی‌های خاص خود را ببینند و بر آنها تمرکز کنند، نه دائم دنبال الگوهای بیرونی، قطعاً مدل موفقیت و رضایت از زندگی بالاتری را تجربه خواهند کرد.