جایگاه شادی و نشاط در فرهنگ اسلامی

حجت‌الاسلام خان‌محمدی در گفت‌وگو با خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، با اشاره به سیره پیامبر اکرم (ص) در بیان مراتب شادی و نشاط، اظهار داشت: در روایات و سیره معصومین، خنده به سه دسته تقسیم شده است: نخست "تبسم" یا لبخند که نوعی انبساط چهره است؛ دوم "ضحک" که صدای خنده‌ای ملایم است که تنها افراد نزدیک می‌شنوند؛ و سوم "قهقهه" که صدای بلند خنده‌ای است که از سوی افراد دور نیز شنیده می‌شود.

وی افزود: این طبقه‌بندی دقیق می‌تواند به عنوان یک چارچوب علمی و تحلیلی در مقالات و پژوهش‌های پیرامون "شادی در اسلام" مورد استفاده قرار گیرد.

عضو هیئت علمی دانشگاه باقرالعلوم (ع) با استناد به دیدگاه‌های فیلسوفانی چون آلبرت گورویچ، تعریف خاصی از علم ارائه داد و خاطرنشان کرد: آقای گورویچ علم را حاصل دسته‌بندی می‌داند؛ بنابراین، در مسیر تولید علم، دسته‌بندی دقیق مفاهیم از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.

حجت‌الاسلام خان‌محمدی در ادامه به بررسی جنبه‌های اجتماعی و اخلاقی شوخی در سیره نبوی پرداخت و تصریح کرد: پیامبر اکرم (ص) شوخی می‌کردند، اما نکته کلیدی این است که ایشان هرگز و تحت هیچ شرایطی خلاف حق و واقعیت صحبت نمی‌کردند. شوخی در سیره ایشان آمیخته با حکمت و دور از هرگونه دروغ یا تمسخر بود.

وی در پایان بر لزوم رعایت تعادل در رفتارهای انسانی تأکید کرد و افزود: یکی از مباحث مهمی که می‌توان در مقالات علمی به آن پرداخت، بحث "تعادل میان گریه و خنده" است. در فرهنگ اسلامی، تعادل میان شادی و اندوه، خنده و گریه یک اصل ضروری است تا تعادل روانی و معنوی فرد حفظ شود.