رسانه، محور تولید قدرت نرم تمدنی ایران در قالب «مردمسالاری دینی» است
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، دکتر مسعود کاویانی، مدیر رادیو معارف و رادیو حماسه، درهفتمین نشست از سلسله نشستهای «تبیین شاخصهای قدرت نرم تمدنی جمهوری اسلامی ایران در دوران رهبری سوم» با محوریت «نقش رسانه در تولید قدرت نرم»، ضمن ابراز اتحاد دشمن شکن مردم در جنگ اخیر ابراز داشت: این اتفاقات اخیر واقعاً عجیب و بیسابقه بود و نشان داد که مردم به پیشوایی از رهبر شهید و امام خود، به گونهای نقشآفرینی کردند که کمتر کسی انتظارش را داشت.
وی در ادامه خاطر نشان کرد: این موج عظیم و اقتدارآفرین، نتیجه جنگ نرم و فعالسازی قدرتهای فرهنگی و رسانهای ما بود. واژه «قدرت نرم» امروز در دنیای سیاست و فرهنگ کاربرد فراوان دارد و جوزف نای میگوید قدرت نرم یعنی اینکه دیگران همان نتایجی را طلب کنند که ما به دنبال آن هستیم، بدون نیاز به زور و اجبار مستقیم. این یعنی توانایی اغوا، جذب، و نفوذ فرهنگی و اجتماعی که بتواند نتیجه دلخواه، چه در سطح ملی و چه در سطح جهانی، ایجاد کند؛ بنابراین، در استراتژیهای آینده باید به مولفههایی توجه کنیم که بتواند این قدرت نرمی را تولید و تقویت کند.
کاویانی افزود: وی در ادامه نظراتش می گوید اینکه قدرت نرم بر سه منشا اصلی استوار است؛ مهربانی، هوشمندی، و زیبایی. این سه پایه استوار، در رسانه و فرهنگ باید جای بگیرند تا بتوانیم قدرت نرم مؤثری تولید کنیم. تولید این نوع قدرت در دنیای امروز، جای کار زیادی دارد چون بخشی از آن مربوط به تصویر قدرت مطلوب از خود، و بخش دیگر مربوط به توانایی در تخریب رقیب و مدیریت افکار عمومی است؛ زیرا نقش رسانهها در این مسیر بسیار تعیینکننده است و یکی از مؤلفههای اصلی در ساختن قدرت و نفوذ است. هر فرهنگی در تولید قدرت نمیتواند نقشآفرین باشد، اما آن فرهنگهایی که توانستهاند با قدرت رسانه، فرهنگ خود را زیبا و جذاب نشان دهند، توانستهاند برتری نسبی کسب کنند.
مدیر رادیو معارف و رادیو حماسه، با ذکر نطرات جوزف نای ابراز داشت: جوزف نای در ادامه نظراتش می گوید آمریکا با سه چالش روبرو است: اول اینکه تمدن نظامی شوروی، دوم کنفوسیوس چین که بر پایه اقتصاد است و سوم ایران که در بحث حکمرانی است؛ یعنی هر کدام از این تمدنها در حوزه خاصی برتری و قدرت دارند و آمریکا با این سه موضع چالش خواهد داشت؛ از این نظر ها که بگذریم ایران بزرگترین امتیاز خود یعنی مردمسالاری دینی را دارد که باید آن را تبیین کرده و در رسانهها به تصویر کشید.
وی در ادامه بیان داشت: مردمسالاری دینی، یادگاری ارزشمند امامین انقلاب است و باید در رسانههای ملی پررنگتر و بهتر به آن پرداخته شود. در کنار آن، کمکاریهای رسانهای باید جبران شود، چون ایجاد تصویر قوی و زیبا از حکمرانی دینی، و بهکارگیری هنر برای تلفیق آن با ذائقه مخاطب، از اهمیت بالایی برخوردار است.
مدیر رادیو معارف و رادیو حماسه، ادامه داد: نمونه بینظیر این قبیل کارها، در دوران شیوع کرونا در جهان دیده شد، جایی که در ایران، برخلاف بسیاری از کشورها، هیچگونه دزدی و بینظمی رخ نداد؛ چرا که مردمسالاری دینی و مدیریت فرهنگی قوی نقش داشتند. این زیباییهای نرم، باید به تصویر کشیده شوند، چون جزو قدرت نرم ما محسوب میشوند. در حوزه مواسات و همدلی، ایران توانسته است نمونههایی بینظیر ارائه دهد، در حالی که در سطح دنیا، نمونههای مشابه کم است؛ این همان مولفههای قدرت نرم است که باید بیشتر در آن سرمایهگذاری و علم تولید کنیم.
کاویانی بر ضرورت تولید قدرت نرم تأکید کرده و خاطر نشان کرد: در حوزه اجرایی، این تولید قدرت و تصویرسازی مثبت، باید با ۶ گام عملی انجام شود؛ نخست، تولید و انتشار تصاویر جذاب و مثبت از حکمرانی و نظام سیاسی، دوم، نفوذ در فضای رسانهای و افکار عمومی، سوم، اولویتبندی ذهنی مخاطب با تکرار و برجستهسازی، چهارم، بهرهگیری از هنر و ذائقه مخاطب در تلفیق پیامها، پنجم، مدیریت ادراک و ترجیحات مخاطب، و در نهایت، بازتولید و انعکاس صحیح این مفاهیم در سطح ملی و جهانی است. مثال قابل توجه این است که کره جنوبی، با بررسی علت فروش نرفتن ماشینهای لباسشویی در کشورهای مسلمان، متوجه شد که این مخاطبان رعایت احکام طهارت را لازم میدانند، بر همین اساس درهایی از بالا تعبیه کرد تا بتواند فروش بالای داشته باشد یعنی همان ذائقه سنجی مخاطب.
مدیر رادیو معارف و رادیو حماسه، افزود: مدیریت ادراک، یعنی کنترل ترجیحات و اولویتبندیهای ذهنی مردم، نقش کلیدی در این مسیر دارد. برای مثال، در انقلاب ۵۷، قدرت نرم نقش محوری در ایجاد تحول داشت؛ رسانههایی مانند بیبیسی در آن زمان، تقریبا عنوان انقلاب کاست را بر آن گذاشته بودند. شعارهای انقلابی مانند «استقلال»، «آزادی»، توانستند نگرشهای بنیادین را تغییر دهند، و تصویر رژیم پهلوی وابسته به غرب را مخدوش و تصویر وطندوستی و استقلال را تقویت کنند.
وی در ادامه خاطر نشان کرد: این نکته مهم است که حتی جریانهای سیاسی دشمن، مانند رژیم صهیونیستی، توانستهاند از این ابزارهای رسانهای برای مشروعسازی و تقویت خود بهره ببرند. آنها معتقدند که نباید دشمنان، رسانهای در اختیار داشته باشند تا بتوانند عقاید خود را نشر دهند؛ بنابراین، جنگ ادراکی را آغاز کردند. رسانههای آنها برای رسیدن به اهداف خود مانند ایجاد حکومت جهانی و سلطه بر افکار جهانی، بوسیله غیریتسازی و انسجام درونی، و همچنین ترویج اسلامهراسی، بهره میبرند.
کاویانی خاطر نشان کرد: این جنگ، جنگی است که بر پایه تولید قدرت تمدنی استوار است، و این قدرت باید بر اساس ارزشها و باورهای مردمسالارانه و دینی ساخته و پرداخته شود. رسانههای ما باید در قالب واژگان و مفاهیم مردمسالاری دینی، این ارزشها را به عنوان پایههای قدرت نرم، تبیین و برای مخاطب انتقال دهند تا بتوانیم در این میدان پیروز باشیم و از هر فرصتی برای رشد و تعالی فرهنگی و معرفتی استفاده کنیم.