حجتالاسلام بابایی مطرح کرد؛
ضرورت «سیاستگذاری حافظه» برای ماندگاری روایت تشییع رهبر شهید
فعال رسانهای با تأکید بر ضرورت گذار از پوشش خبری سنتی، خواستار طراحی پویشهای مردمی و شبکهسازی میان نهادهای فرهنگی برای ثبت دقیق و ماندگار ابعاد مختلف مراسم تشییع شد.
به گزارش خبرنگار سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، حجتالاسلام محمدجواد بابایی، فعال رسانه در نشست هم اندیشی «هم افزایی و آمادگی» از طراحی هم افزا تا پاسداری در میدان روایت، با اشاره به ضرورت بهرهگیری از ظرفیتهای رسانهای برای ماندگار کردن آیین تشییع رهبر شهید، بر لزوم «سیاستگذاری حافظه» به عنوان یکی از مهمترین مأموریتهای رسانهها تأکید کرد و گفت: اگر قرار است این رویداد تاریخی در حافظه نسلهای آینده ماندگار شود، باید از هماکنون برای ثبت و روایت آن برنامهریزی دقیق صورت گیرد.
حجتالاسلام بابایی با تبیین مفهوم «سیاستگذاری حافظه» گفت: امروز در مطالعات اجتماعی و رسانهای، از دو گونه حافظه سخن گفته میشود؛ حافظه رسمی و حافظه عمومی. حافظه رسمی را نهادها، سازمانها و رسانههای رسمی شکل میدهند، اما حافظه عمومی حاصل مشارکت مستقیم مردم و روایتهایی است که در میان جامعه جریان پیدا میکند.
وی با اشاره به نمونههای تاریخی افزود: تجربه غدیر نشان میدهد که هرچند ظرفیتهای رسمی برای تبیین این واقعه فعال بودند، اما این پیام به اندازه کافی به حافظه عمومی جامعه منتقل نشد؛ در مقابل، واقعه عاشورا به دلیل پیوند عمیق با مشارکت مردمی، به بخشی از حافظه زنده و ماندگار جامعه اسلامی تبدیل شد.
این فعال فرهنگی تصریح کرد: اگر هدف، ماندگاری تشییع رهبر شهید در حافظه تاریخی ملت است، باید علاوه بر ظرفیتهای رسمی، زمینه مشارکت گسترده مردم در روایتگری و بازنمایی این رویداد فراهم شود.
تشکیل پرونده ویژه رسانهای برای تشییع رهبر شهید
حجتالاسلام بابایی با اشاره به نقش رسانهها در این زمینه اظهار داشت: رسانههایی مانند خبرگزاری رسا میتوانند برای این رویداد پرونده ویژهای طراحی کنند که گذشته، حال و آینده را به یکدیگر پیوند بزند؛ به این معنا که ضمن بازخوانی سیره، خاطرات و بیانات رهبر شهید، روایتهای امروز مردم نیز ثبت شود و آثار این رویداد برای آینده مورد توجه قرار گیرد.
وی افزود: رسانه نباید تنها به انعکاس اخبار روز بسنده کند، بلکه باید با نگاه راهبردی، سرمایه اجتماعی و فرهنگی این رویداد را برای آینده حفظ کند.
حجتالاسلام بابایی یکی از مهمترین راهکارهای تحقق این هدف را طراحی پویشهای مردمی دانست و گفت: رسانه میتواند بستر انتشار روایتهای اقشار مختلف جامعه را فراهم کند؛ روایتهایی از نگاه طلاب، استادان، دانشجویان، دانشآموزان، نویسندگان، هیئات مذهبی و دیگر گروههای اجتماعی که هر کدام تجربه و مشاهدهای متفاوت از این مراسم دارند.
وی تصریح کرد: خبرگزاریها ظرفیت انتشار گسترده دارند، اما بسیاری از مردم و فعالان فرهنگی امکان انتشار حرفهای روایتهای خود را ندارند؛ از این رو رسانهها میتوانند حلقه اتصال میان تولیدکنندگان محتوا و افکار عمومی باشند.
این پژوهشگر فرهنگی با اشاره به اهمیت ثبت ابعاد مردمی مراسم افزود: پوشش رسانهای نباید تنها به تصاویر رسمی محدود شود، بلکه لازم است صحنههای مردمی، احساسات خانوادهها، روایت کودکان، مادران، پدران و دیگر حاضران نیز ثبت و منتشر شود؛ چرا که همین روایتهای خرد، حافظه عمومی جامعه را شکل میدهند.
وی خاطرنشان کرد: حتی اگر تعداد زیادی عکاس و خبرنگار رسمی در مراسم حضور داشته باشند، باز هم امکان ثبت همه ابعاد مردمی وجود ندارد و مشارکت مردم در تولید محتوا میتواند این خلأ را جبران کند.
همافزایی نهادها به جای تمرکز بر تولید مستقل
حجتالاسلام بابایی با تأکید بر ضرورت شبکهسازی میان مجموعههای مختلف فرهنگی و رسانهای گفت: رسانهها باید به جای انجام همه امور به صورت مستقل، نقش ستادی و هماهنگکننده ایفا کنند و از ظرفیت شبکههای مردمی، تشکلهای فرهنگی، هیئات مذهبی، انجمنهای نویسندگان، فعالان رسانهای و دیگر مجموعهها برای تولید و انتشار محتوا بهره بگیرند.
وی افزود: برای نمونه، میتوان از نویسندگان خواست روایتهای خود را از مراسم بنویسند، از هیئات مذهبی گزارشهای تصویری تهیه شود و از طلاب و دانشجویان خواسته شود مشاهدات خود را ثبت کنند و رسانهها نیز انتشار این آثار را برعهده بگیرند. بسیاری از این اقدامات با هزینه اندک و از طریق سازماندهی ظرفیتهای موجود قابل اجراست و میتواند به شکلگیری حافظه ماندگار و روایت اصیل از این رویداد تاریخی کمک کند.
حجتالاسلام بابایی در پایان اظهار داشت: اگر رسانهها بتوانند چنین شبکهای از مشارکت عمومی را شکل دهند، علاوه بر تقویت مرجعیت خبری خود، سرمایهای ارزشمند برای پوشش رویدادهای آینده نیز ایجاد خواهند کرد؛ ظرفیتی که در مناسبتهایی مانند اربعین حسینی و سایر رخدادهای ملی و مذهبی نیز قابل بهرهبرداری خواهد بود.
ارسال نظرات