یادداشت؛
«علیالاصول، نظر دیگری داشتم»؛ تجلی مردمسالاری دینی در نظام ولایت فقیه
پیام اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی به مناسبت امضای تفاهمنامه میان رؤسای جمهور ایران و آمریکا، واجد نکتهای بنیادین در فهم الگوی حکمرانی جمهوری اسلامی است؛ نکتهای که شاید بتوان آن را یکی از روشنترین جلوههای مردمسالاری دینی دانست.
به گزارش سرویس فرهنگی و اجتماعی خبرگزاری رسا، پیام اخیر رهبر معظم انقلاب اسلامی به مناسبت امضای تفاهمنامه میان رؤسای جمهور ایران و آمریکا، واجد نکتهای بنیادین در فهم الگوی حکمرانی جمهوری اسلامی است؛ نکتهای که شاید بتوان آن را یکی از روشنترین جلوههای مردمسالاری دینی در نظام ولایت فقیه دانست.
فراز کلیدی این پیام آنجاست که معظمله میفرمایند: «بنده علیالاصول، نظر دیگری داشتم ولی از باب تعهّدی که رئیسجمهور محترم بهعنوان رئیس شورای عالی امنیّت ملّی از طرف خود و سایر اعضا در پاسداشت حقوق ملّت ایران و جبهه مقاومت به بنده دادند و تصریح به قبول مسئولیت آن نمودند، اجازهی آن را صادر نمودم.»
این عبارت کوتاه، حامل معانی عمیق سیاسی و حکمرانی است. رهبر انقلاب با صراحت، دیدگاه شخصی و تحلیلی خود را بیان میکنند و میفرمایند که «علیالاصول نظر دیگری داشتهاند». این شفافیت در بیان موضع، نشانه اقتدار و صداقت در رهبری است. اما در همان حال، به دلیل تعهدات ارائهشده از سوی مسئولان منتخب و پذیرش مسئولیت از جانب آنان، اجازه پیشبرد این مسیر را صادر میکنند.
در واقع، اینجا با یکی از مهمترین ویژگیهای نظام جمهوری اسلامی مواجه هستیم؛ جایی که ولایت و جمهوریت نه در تقابل با یکدیگر، بلکه در یک نسبت منطقی و مکمل عمل میکنند. رهبر جامعه اسلامی دیدگاه خود را پنهان نمیکنند، اما در عین حال برای رأی مردم و مسئولیتی که برآمده از انتخاب مردم است نیز جایگاه قائل میشوند و به آن میدان عمل میدهند.
این رویکرد نشان میدهد که جمهوری اسلامی نه یک نظام دیکتاتوری است که در آن صرفاً اراده حاکم اعمال شود و نه یک ساختار رهاشده از اصول و مبانی که در آن هر تصمیمی بدون ضابطه پذیرفته شود. در این الگو، چارچوبهای کلان انقلاب اسلامی حفظ میشود، اما مسئولان منتخب مردم نیز در قبال تصمیمات خود مسئولیت دارند و فرصت مییابند نتایج دیدگاهها و برنامههای خویش را در عرصه عمل به نمایش بگذارند.
نکته مهمتر آن است که اجازه صادرشده در این پیام، یک اجازه مطلق و بدون قید نیست. رهبر انقلاب تصریح میکنند که این موافقت بر اساس تعهدات مشخص مسئولان و تضمین آنان در پاسداشت حقوق ملت ایران و جبهه مقاومت صورت گرفته است. بنابراین، موافقت با یک مسیر اجرایی، نه از موضع انفعال، بلکه از موضع اقتدار و در چارچوب شروط و تعهدات معین انجام شده است.
از سوی دیگر، این پیام بار دیگر اهمیت انتخابهای مردم را آشکار میکند. در نظام مردمسالاری دینی، انتخاب مردم صرفاً تعیینکننده یک مدیر اجرایی نیست؛ بلکه بر مسیر تصمیمسازی و تصمیمگیری کشور نیز اثرگذار است. هرچه میزان همسویی مسئولان منتخب با مبانی انقلاب اسلامی، ارزشهای دینی و رهنمودهای ولایت بیشتر باشد، هماهنگی در حکمرانی افزایش یافته و ظرفیت تحقق اهداف کلان نظام نیز تقویت خواهد شد.
از این منظر، مفهوم «بسط ید ولی» صرفاً یک بحث نظری یا مقطعی نیست؛ بلکه ارتباط مستقیمی با کیفیت انتخابهای اجتماعی و سیاسی جامعه دارد. هر اندازه جامعه در پرتو آگاهی، بصیرت و تبیین صحیح، افرادی را برگزیند که قرابت بیشتری با گفتمان انقلاب و ولایت دارند، زمینه برای تحقق کاملتر آرمانهای نظام اسلامی فراهم خواهد شد.
امروز بیش از هر زمان دیگری وظیفه نخبگان، دانشگاهیان، رسانهها و صاحبان تریبون، تبیین همین حقیقت است که رأی مردم صرفاً یک حق سیاسی نیست، بلکه یک مسئولیت تاریخی و تمدنی نیز محسوب میشود. انتخابهای جامعه میتواند بر میزان انسجام، اقتدار و کارآمدی نظام اسلامی اثرگذار باشد و مسیر حرکت کشور را در دستیابی به اهداف بلند انقلاب اسلامی هموارتر سازد.
فراز «بنده علیالاصول، نظر دیگری داشتم» را باید فراتر از یک اظهار نظر سیاسی مقطعی دانست. این عبارت، نمادی از جمع میان اقتدار رهبری، مسئولیتپذیری مسئولان و احترام به اراده مردم در چارچوب مردمسالاری دینی است؛ الگویی که جمهوری اسلامی ایران را از بسیاری از الگوهای رایج حکمرانی در جهان متمایز ساخته است.
علیرضا زارع شهرآبادی
مدیرکل تبلیغ و امور دینی نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه آزاد اسلامی/ دکتری مدیریت رسانه
ارسال نظرات