ادراکات دینی مهمترین عامل گرایش زنان به چندفرزندی است
به گزارش خبرنگار گروه جمعیت و تعالی خانواده خبرگزاری رسا، پژوهش «رابطه عوامل اجتماعی و تمایل به چندفرزندی بر مبنای ادراکات دینی و ملی در زنان» به قلم افسانه توسلی، عضو هیئتعلمی گروه مطالعات زنان و خانواده دانشگاه الزهرا(س)، و فاطمه امیدی، پژوهشگر مطالعات زنان و خانواده، به بررسی عوامل مؤثر بر گرایش زنان ایرانی به داشتن فرزندان بیشتر پرداخته است.
این پژوهش با هدف شناسایی نقش عوامل اجتماعی و فرهنگی در شکلگیری تمایل به چندفرزندی انجام شده و جامعه آماری آن را زنان متأهل ۱۸ تا ۴۵ سال دارای حداقل سه فرزند تشکیل دادهاند. دادههای تحقیق از طریق پرسشنامه آنلاین و با مشارکت ۴۷۷ نفر گردآوری شده است.
یافتههای این مطالعه نشان میدهد ادراک از توصیههای دینی با میانگین موافقت بین ۷۲.۷ تا ۷۸.۴ درصد، قویترین پیشبینیکننده تمایل به چندفرزندی در میان زنان بوده است. در مقابل، هنجارهای قومیتی کمترین میزان تأثیرگذاری را داشتهاند؛ بهگونهای که تنها ۱۰.۷ درصد پاسخدهندگان با نقش تعیینکننده این عامل موافقت کردهاند.
بررسیهای آماری پژوهش همچنین حاکی از آن است که برخی عوامل اجتماعی در تقویت نگرشهای دینی مرتبط با فرزندآوری نقش مؤثری دارند. بر این اساس، الگوی سلامت و توجه به سبک زندگی سالم از مهمترین عوامل تقویتکننده ادراکات دینی در زمینه فرزندآوری شناخته شده است. همچنین فعالیت در فضای مجازی و بهرهگیری از رسانههای نوین نیز در شکلگیری و تقویت این نگرشها تأثیر معناداری داشته است.
نتایج تحقیق نشان میدهد افزایش سطح تحصیلات با کاهش باورهای جبرگرایانه درباره فرزندآوری همراه است. به عبارت دیگر، زنان دارای تحصیلات بالاتر، نگرش آگاهانهتر و مبتنی بر انتخاب نسبت به مسئله فرزندآوری دارند.
از سوی دیگر، یافتهها بیانگر آن است که گفتمان سیاسی نیز در کنار باورهای دینی نقش مکملی در تشویق فرزندآوری ایفا میکند؛ بهگونهای که ۵۸.۷ درصد از شرکتکنندگان با تأثیر این عامل موافقت کردهاند.
پژوهشگران در جمعبندی نتایج تأکید کردهاند که سیاستهای جمعیتی در ایران برای دستیابی به موفقیت بیشتر، باید بر تقویت و بازتعریف گفتمان دینی مرتبط با فرزندآوری تمرکز داشته باشند و از تمرکز صرف بر مؤلفههای قومیتی پرهیز کنند. همچنین رسانهها میتوانند با تولید و انتشار محتوای سلامتمحور، الگوی چندفرزندی مسئولانه و آگاهانه را در جامعه ترویج کنند و زمینه تقویت نگرشهای مثبت نسبت به خانواده و فرزندآوری را فراهم آورند.