عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی:
میراث فکری رهبر شهید واجد نگاهی تمدنی، جامعهمحور و مبتنی بر توحید است
دکتر رمضانی با تأکید بر اینکه تمام میراث فکری رهبر معظم انقلاب اسلامی وجهی تمدنی دارد، گفت: از سخنرانیهای ایشان همواره مضامین تمدنی، اجتماعی و انقلابی دیده میشود که بر پایه قرآن، سنت و عقلانیت شکل گرفته است.
به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، دکتر حسین رمضانی، عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در دومین نشست «هماندیشی علمی میراث کلامی رهبر شهید (ره)» که در پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی برگزار شد، با تأکید بر اینکه تمام میراث فکری رهبر معظم انقلاب اسلامی وجهی تمدنی دارد، گفت: از سخنرانیهای ایشان در مسجد امام حسن عسکری(ع) مشهد و مسجد کرامت تا آخرین فرمایشات ایشان در بهمنماه، همواره مضامین تمدنی، اجتماعی و انقلابی دیده میشود؛ مضامینی که بر پایه قرآن، سنت و عقلانیت شکل گرفته است.
وی در این باره اظهار کرد: مراجعه به مراتب مختلف فکری رهبر انقلاب از دهههای پیش از انقلاب تا پایان عمر شریف ایشان نشان میدهد که با یک نگاه جامعهمحور و کلنگر نسبت به معارف دینی مواجهیم؛ نگاهی که اسلام انقلابی را میشناسد، معرفی میکند و از آن بهعنوان یک مجاهد دفاع میکند. همین مبنا، دلیل همدلی و همگرایی عمیق ایشان با امام خمینی(ره) بهعنوان شاگرد، مرید و فرزند معنوی آن حضرت است.
عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، با بیان اینکه خوانش خود را بر اساس مجموعهای از بیانات و آثار رهبر انقلاب ارائه میکند، تصریح کرد: به نظر من، جوهره معنای تمدن اسلامی در نگاه ایشان «توحید» است؛ یعنی اینکه همه افکار، حالات درونی، انگیزهها، رفتارها و ساختارهای نرم و سخت اجتماعی برای خدا تعریف میشوند.
وی با اشاره به یکی از سخنان رهبر انقلاب در سال ۱۳۷۳ با فرماندهان سپاه گفت: ایشان در آن سخنرانی تأکید میکنند اگر انسان راه خدا را پیدا کند و بیاموزد که کار را برای خدا انجام دهد، کار برای او آسان میشود که این منطق، بنیان شکلگیری تمدن اسلامی است؛ از معمار و کارگر گرفته تا فرمانده، سرباز، سنگرساز و حتی عالم دینی، همگی وقتی کار خود را برای خدا انجام دهند، در مسیر تمدنسازی قرار میگیرند.
دکتر رمضانی ادامه داد: رهبر انقلاب در همان سخنرانی با طرح یک پرسش انکاری میپرسند آیا چنین ملت و کشوری از نظر زندگی دچار عقبماندگی میشود؟ و پاسخ ضمنی ایشان این است که اگر کارها برای خدا باشد، جامعه عقب نخواهد ماند. این نگاه، در واقع پاسخی عمیق به نظریههای عقبماندگی در مطالعات توسعه است و نشان میدهد که از منظر ایشان، فاصله گرفتن جامعه از روح توحیدی، علت اصلی عقبماندگیهاست.
عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، همچنین با اشاره به اینکه آثار مکتوب رهبر انقلاب نسبت به بیانات ایشان کمتر است، گفت: بخش مهمی از میراث فکری ایشان در قالب سخنرانیها و خطابهها ارائه شده است؛ با این حال، این آثار از انسجام نظری بالایی برخوردارند و از پراکندهگویی به دورند. در این بیانات میتوان خط سیر روشن اندیشه رهبر انقلاب را مشاهده کرد؛ اندیشهای که برای تمدن اسلامی، دین، عقلانیت، علم، اخلاق و حقوق مبتنی بر فقه اسلامی را ارکان اصلی میداند.
پیوند نظر و عمل در اندیشه رهبر انقلاب، کلید فهم تمدن اسلامی است
وی با تأکید بر پیوند میان «نظر» و «عمل» در منظومه فکری رهبر معظم انقلاب اسلامی گفت: یکی از ویژگیهای مهم اندیشه ایشان آن است که میان ساحت نظری و عرصه عملی، پیوندی روشن و کارآمد برقرار میکند؛ بهگونهای که مخاطب، صنف و شرایط روز، در نوع بیان و تبیین مطالب لحاظ میشود. رهبر انقلاب در بیانات خود، از اهداف و شاخصههای «تمدن درخشان اسلامی» سخن میگویند و هدف نهایی امت اسلامی را رسیدن به تمدنی میدانند که نظام معنایی قرآن کریم آن را تعریف میکند و در جان و ذهن مسلمانان مینشاند.
دکتر رمضانی با اشاره به یکی از تعابیر کلیدی رهبر انقلاب درباره تمدن اسلامی اظهار کرد: از نگاه ایشان، تمدن مطلوب اسلامی یعنی بهرهمندی همه انسانها از همه ظرفیتهای مادی و معنویای که خداوند برای سعادت و تعالی آنان در وجودشان و در عالم طبیعت قرار داده است.
وی با بیان اینکه این تعبیر، بسیار حکیمانه و دقیق است، تصریح کرد: در این نگاه، تمدن اسلامی تنها یک ساختار ظاهری نیست، بلکه بر پایه حکومت مردمی، قوانین برگرفته از قرآن کریم، اجتهاد پویا و پاسخگویی به نیازهای نوپدید بشر در حوزههای مختلف شکل میگیرد؛ از علوم انسانی و نظام تعلیم و تربیت گرفته تا اقتصاد، بانکداری، فناوری، رسانه، هنر و روابط بینالملل. رهبر انقلاب در همین چارچوب، بر پرهیز از تحجر، ارتجاع، بدعت و التقاط تأکید دارند و بر لزوم حفظ خط اصیل تفکر اسلامی در مسیر تمدنسازی پای میفشارند.
عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، با اشاره به دیگر شاخصههای تمدن در نگاه رهبر انقلاب گفت: ایجاد رفاه و ثروت عمومی، استقرار عدالت، شکلدهی به اقتصادی مبرا از ویژهخواری، ربا و تکاثر، گسترش اخلاق انسانی و دفاع از مظلومان عالم، از جمله ارکان این تمدن به شمار میرود.
وی با نقل سخن رهبر انقلاب در جمع علمای اسلامی در اجلاس جهانی علما و بیداری اسلامی به تاریخ نهم اردیبهشت ۱۳۹۲ اظهار کرد: ایشان در آنجا تصریح میکنند که هدف نهایی امت اسلامی نمیتواند چیزی کمتر از ایجاد تمدن درخشان اسلامی باشد و ملتهای اسلامی باید به جایگاه تمدنی مطلوب قرآن دست یابند.
عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، افزود: رهبر معظم انقلاب در همان سخنان، ضمن ترسیم شاخصههای این تمدن، نسبت به ناامیدی و غفلت از امداد الهی هشدار میدهند و بر ایمان به کمک سنتهای الهی، امید به تحقق اهداف، مجاهدت، ایستادگی و صبر تأکید میکنند.
انقلاب اسلامی، نخستین گام در مسیر تمدن نوین اسلامی است
وی با اشاره به پیام رهبر انقلاب به حجاج در سال ۱۳۸۷ اظهار کرد: معظمله در آن پیام با اطمینان تصریح کردند که «این هنوز آغاز کار است» و تحقق کامل وعده الهی، یعنی پیروزی حق بر باطل، بازسازی امت قرآن و شکلگیری تمدن نوین اسلامی، در راه است. دکتر رمضانی افزود: رهبر انقلاب در همان پیام، به آیه ۵۵ سوره نور استناد کردند که بر وعده الهی درباره جانشینی مؤمنان صالح در زمین دلالت دارد.
عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، با بیان اینکه این نگاه، تمدن نوین اسلامی را در افقی فراتر از پیروزیهای مقطعی تعریف میکند، گفت: از منظر رهبر انقلاب، انقلاب اسلامی نخستین گام در مسیر تحقق این آرمان بزرگ است و تحقق نهایی آن در گرو شکلگیری جامعهای رشدیافته و الهی است.
دکتر رمضانی ادامه داد: رهبر معظم انقلاب در مواضع متعدد، انقلاب اسلامی را «مسیر متمایز انسانی» و «خط سوم» دانستهاند؛ مسیری که نه به چپ مارکسیستی و سوسیالیستی وابسته است و نه به راست لیبرالی و غربگرا. به گفته وی، این انقلاب با عبور از همه قرائتهای شرقی و غربی، هویتی مستقل و متکی بر مبدا الهی دارد.
وی افزود: از نگاه ایشان، انقلاب اسلامی موجب فرازش تمدن اسلامی در عصر حاضر شد و روحی تازه و امیدی نو در جان مسلمانان دمید. دکتر رمضانی با اشاره به اهتمام خود به موضوع حج گفت: پیامها و رهنمودهای رهبر انقلاب پس از سال ۱۳۶۸ درباره حج و کارگزاران آن، نمونههای روشنی از تحلیل تمدنی در اندیشه ایشان است.
عضو هیأت علمی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی، در پایان تأکید کرد: در اندیشه رهبر انقلاب، تمدن اسلامی در حوزههای مختلف نرم، سخت، ابزاری و سبک زندگی قابل بررسی و تبیین است و تمام این ساحتها بر پایه همان مبنای الهیاتی استوارند که در وجود و سیره ایشان تجلی یافته بود؛ مبنایی که سراسر حیات و اندیشه ایشان را شکل داد.
ارسال نظرات