اقتصاد مقاومتی؛ راهکار عبور از جنگ ترکیبی و تضمین امنیت پایدار

به گزارش خبرنگار گروه سیره امامین انقلاب خبرگزاری رسا، پس از مرور حماسه‌های امنیتی و دفاعی سال ۱۴۰۴ در بخش اول پیام نوروزی، رهبر معظم انقلاب اسلامی، حضرت آیت‌الله سید مجتبی حسینی خامنه‌ای (مدظله‌العالی)، در ادامه بیانات خود به مهم‌ترین چالش و اولویت کشور در سال ۱۴۰۵ پرداختند. ایشان با نام‌گذاری سال جدید به عنوان سال «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملّی و امنیّت ملّی»، یک بار دیگر تأکید کردند که مسئله اقتصاد، تنها یک موضوع معیشتی نیست، بلکه عرصه اصلی نبرد با دشمن و میدان نمایش اقتدار ملی است. در این یادداشت، به تبیین ابعاد این شعار و ارتباط تنگاتنگ آن با امنیت و وحدت ملی می‌پردازیم. 

اقتصاد؛ قلب تپنده جنگ ترکیبی 

رهبر معظم انقلاب در پیام خود به صراحت اشاره فرمودند که یکی از روزنه‌های امید دشمن برای نفوذ و ضربه زدن به کشور، بهره‌گیری از ضعف‌های اقتصادی و مدیریتی است. دشمن که در میدان‌های نظامی و امنیتی در سال گذشته با شکست‌های سنگینی روبرو شد و با دیوار محکم وحدت ملی برخورد کرد، اکنون تیر خود را به سمت نقطه ضعف ما یعنی «اقتصاد» نشانه رفته است. این واقعیت نشان می‌دهد که جنگ علیه ایران، یک جنگ تمام‌عیار ترکیبی است که در آن ابزارهای نظامی، امنیتی و اقتصادی به صورت همزمان به کار گرفته می‌شوند. 

دشمنان استکباری به خوبی می‌دانند که اگر بتوانند با فشارهای اقتصادی، نارضایتی را در بین مردم افزایش دهند و معیشت آن‌ها را تهدید کنند، می‌توانند پایه‌های وحدت ملی را متزلزل کنند و امنیت کشور را به خطر بیندازند. از این رو، تمرکز بر اقتصاد و حل مشکلات معیشتی مردم، تنها یک خواسته داخلی نیست، بلکه یک ضرورت استراتژیک برای خنثی‌سازی توطئه‌های خارجی و حفظ دستاوردهای امنیتی سال گذشته است. همان‌طور که رهبر انقلاب فرمودند، تأمین معیشت مردم و ارتقای زیرساخت‌های زیستی و رفاهی، نوعی دفاع و بلکه پیشروی چشمگیر در مقابل جنگ اقتصادی دشمن تلقی می‌شود. 

مفهوم «اقتصاد مقاومتی» که سال‌هاست به عنوان شعار سال‌های مختلف مطرح می‌شود، گاهی دچار سوءتفاهیم شده یا به عنوان یک کلیدواژه تکراری نادیده گرفته شده است. اما در پیام نوروزی امسال، رهبر معظم انقلاب با اشاره به تلاش‌های انجام شده برای تدوین نسخه‌ای جامع برای علاج مشکلات اقتصادی، عمق و جدیت این موضوع را برجسته ساختند. ایشان فرمودند که در پی آموختن‌ها، شنیدن‌ها و سائر مطالعات، تلاشی به عمل آمده تا نسخه علاجی کارساز و کارشناسی‌شده تدوین شود که تا حد امکان جامع‌الاطراف باشد. 

این بیان نشان می‌دهد که اقتصاد مقاومتی، یک مجموعه از شعارهای کلی نیست، بلکه یک نقشه راه دقیق و فنی برای مدیریت کشور در شرایط تحریم و فشار است. اقتصاد مقاومتی یعنی اقتصادی که تکیه‌اش بر توان درونی، دانش بومی، تولید داخلی و بهره‌وری از منابع ملی است؛ اقتصادی که در برابر تکانه‌های خارجی مقاوم است و می‌تواند چرخ‌های زندگی مردم را حتی در سخت‌ترین شرایط بچرخاند. تأکید رهبر انقلاب بر «تولید ثروت برای عموم مردم»، نشان‌دهنده نگاه عدالت‌محورانه این نسخه اقتصادی است که هدف آن فقط رشد اعداد و کلان اقتصادی نیست، بلکه بهبود وضعیت زندگی آحاد جامعه و کاهش فاصله طبقاتی است. 

پیوند حیاتی: وحدت ملی و امنیت ملی 

نکته بسیار مهم و قابل تأمل در شعار سال ۱۴۰۵، عبارت «در سایه وحدت ملّی و امنیّت ملّی» است. این عبارت یک رابطه دیالکتیکی و دوطرفه را برقرار می‌کند. از یک سو، برای پیشبرد اهداف اقتصاد مقاومتی و حل مشکلات اقتصادی، به وحدت ملی نیاز داریم. اختلافات سیاسی، قومی و مذهبی اگر در مسیر حل مشکلات اقتصادی دخیل شوند، انرژی کشور را هدر می‌دهند و اجازه نمی‌دهند مسئولین و مردم با یک هماهنگی کامل برای عبور از بحران‌ها تلاش کنند. 

از سوی دیگر، تقویت اقتصاد و رفع مشکلات معیشتی، خود تضمین‌کننده امنیت ملی است. وقتی دغدغه اصلی مردم تأمین نان و معیشت باشد و فشارهای اقتصادی قابل تحمل نباشد، زمینه برای نفوذ دشمن و ایجاد ناامنی فراهم می‌شود. بنابراین، وحدت ملی، بستری لازم برای رشد اقتصادی است و اقتصاد قوی، ستون فقرات امنیت ملی است. رهبر معظم انقلاب با هوشمندی این دو مؤلفه را در کنار هم قرار دادند تا یادآوری کنند که نمی‌توان در حالی که امنیت کشور تهدید می‌شود یا وحدت ملی خدشه‌دار شده است، انتظار جهش اقتصادی داشت؛ و به همان اندازه، نمی‌توان با اقتصاد ضعیف، امنیت و وحدت را پایدار نگه داشت. 

بخش جذاب دیگری از بیانات رهبر انقلاب که در راستای تدوین این نسخه اقتصادی بسیار حائز اهمیت است، اشاره ایشان به روش شنیدن نظرات مردم است. رهبر معظم انقلاب فرمودند که از توفیقاتشان، شنیدن سخنان مردم از طبقات مختلف بوده است، حتی از طریق همسفری در تاکسی‌های تهران. این رویکرد «نمونه‌گیری میدانی» و ارتباط مستقیم با مردم، نشان‌دهنده نگاه واقع‌بینانه و مردمی ایشان است.

ایشان تأکید کردند که برداشتشان در بسیاری از موارد موافق کلمات مردم بوده که معمولاً به صورت انتقادات اقتصادی و مدیریتی بیان می‌شده است. این اعتراف صریح از سوی بالاترین مقام اجرایی کشور، دو پیام مهم دارد: اول اینکه مسئولین باید گوش تیز به حرف‌های مردم داشته باشند و در دفترهای محصور نمانند؛ و دوم اینکه مردم باید بدانند حرف‌های آن‌ها شنیده می‌شود و در تصمیم‌گیری‌های کلان کشور اثرگذار است. نسخه اقتصادی که رهبر انقلاب از آن خبر دادند، حاصل همین شنیدن‌ها و درک درد و دل‌های واقعی مردم است، نه تئوری‌های بسته و کتابخانه‌ای. 

مسئولیت همگانی در تحقق شعار سال 

تحقق شعار «اقتصاد مقاومتی در سایه وحدت ملی و امنیت ملی»، تنها بر دوش دولت یا قوه مجریه نیست. اگرچه دولت مسئولیت اصلی در اجرای سیاست‌ها و مدیریت کشور را دارد، اما در این پیام، نقش مردم، رسانه‌ها و تمامی آحاد جامعه نیز برجسته شده است. رهبر معظم انقلاب در بخش دیگری از پیام (که در یادداشت‌های بعدی به آن می‌پردازیم) به رسانه‌ها توصیه می‌کنند که از پرداختن به نقاط ضعف به گونه‌ای که به نفع دشمن تمام شود، خودداری کنند. این نشان می‌دهد که فضای رسانه‌ای و اجتماعی کشور نیز باید در خدمت وحدت ملی و تقویت اقتصاد باشد. 

همچنین، اشاره ایشان به واحدهای تولیدی، اصناف و افرادی که خدمات رایگان به مردم ارائه می‌دهند، نمادی از مشارکت اجتماعی در حل مشکلات است. اقتصاد مقاومتی نیازمند یک حرکت عمومی و همگانی است؛ حرکتی که در آن هر شهروند، هر تولیدکننده و هر مسئول، خود را سرباز جنگ اقتصادی بداند. 

درس دوم از پیام نوروزی رهبر معظم انقلاب، درک عمیق این واقعیت است که اقتصاد، امنیت و وحدت، سه ضلع یک مثلث حیاتی برای پیشرفت و بقای کشور هستند. دشمن تلاش دارد با ضربه زدن به هر کدام، بقیه را نیز فرو بریزد، اما با هوشیاری و تدبیر رهبری، این سه مؤلفه در کنار هم قرار گرفته‌اند تا راهکاری جامع برای خروج از مشکلات ارائه دهند. شعار سال ۱۴۰۵، یک شعار ادبی نیست؛ بلکه یک نقشه راه عملیاتی برای مقابله با جنگ ترکیبی دشمن، تبدیل تهدیدها به فرصت و ساختن آینده‌ای روشن برای ایران اسلامی است. نسخه تدوین شده برای اقتصاد مقاومتی، امید را در دل‌ها زنده کرده و نشان می‌دهد که با تکیه بر توان داخلی و وحدت کلمه، هیچ مشکلی غیرقابل حل نیست.