روایتی از جهاد طلاب در روزهای جنگ رمضان + فیلم
به گزارش خبرنگار سرویس حوزه و روحانیت خبرگزاری رسا، در روزهایی که تهران صحنه حملات دشمن و اضطراب خانوادههایی شده بود که چشمانتظار خبری از عزیزان خود بودند، گروههای جهادی و تبلیغی حوزههای علمیه از نخستین ساعات وقوع حوادث در میدان حاضر شدند؛ حضوری که تنها به امدادرسانی محدود نماند و به بستری برای همدلی، آرامشبخشی و جهاد تبیین در میان مردم تبدیل شد.
مستند «جنگ رمضان» که در ایام ماه مبارک رمضان و همزمان با حوادث تلخ رخداده در تهران تولید شده و از شبکه افق به روی آنتن رفته است، روایتی نزدیک از حضور طلاب جهادی در متن بحران را به تصویر میکشد؛ مستندی که قرار است بهزودی از شبکه سه سیما نیز پخش شود.
در بخشی از این مستند، طلاب جهادی از لحظاتی سخن میگویند که در کنار ساختمانهای آسیبدیده و خانوادههای نگران، مسئولیت خدمترسانی به مردم را برعهده گرفتند. یکی از طلاب حاضر در میدان، با اشاره به فضای حاکم بر مناطق هدف قرار گرفته، میگوید: از یک طرف دل انسان از دیدن وضعیت خانوادههایی که در انتظار خبری از عزیزان خود هستند به درد میآید، اما از سوی دیگر حضور نیروهای مردمی و جهادی از همان ساعات نخست حادثه، امیدبخش و دلگرمکننده است.
به گفته این طلبه، گروههای تبلیغی و جهادی حوزههای علمیه در همان ساعات اولیه در مناطق آسیبدیده مستقر شدند و شبکهای از خدمات مردمی را سامان دادند. وی توضیح میدهد که در برخی مناطق نزدیک به ۲۰۰ طلبه به صورت میدانی فعالیت میکردند و در کنار سایر نهادهای امدادی، به رفع نیازهای فوری مردم میپرداختند.
روایتهای این مستند نشان میدهد که بسیاری از خدمات ارائهشده توسط نیروهای جهادی، مبتنی بر ظرفیتهای مردمی بوده است. به گفته یکی از طلاب، هر زمان نیازی در محله ایجاد میشد، با اطلاعرسانی عمومی و استفاده از ظرفیت ساکنان، نیروهای داوطلب شناسایی و سازماندهی میشدند. برای نمونه، اگر فردی مجروح در منزل نیاز به مراقبت داشت، پرستاران ساکن همان منطقه به کمک فراخوانده میشدند و به یاری او میشتافتند.
در بخش دیگری از مستند، صحنههایی از فعالیت شبانهروزی گروههای جهادی در شرایطی به تصویر کشیده میشود که همزمان نیروهای پدافندی نیز در حال مقابله با تهدیدات دشمن بودند. طلاب جهادی در چنین شرایطی، بیوقفه به فعالیتهایی همچون جمعآوری شیشههای شکسته، ایمنسازی منازل، آواربرداری، توزیع اقلام ضروری و دلجویی از خانوادههای آسیبدیده مشغول بودند.
یکی از راویان مستند با اشاره به تأثیر اجتماعی این حضور میگوید: گاهی یک طلبه با لباس روحانیت در حال نصب پوشش روی پنجره شکسته یک خانه یا جمعآوری آوار دیده میشود و همین صحنه برای مردم پیامآور آرامش است. او میافزاید که بسیاری از خانوادهها با تهیه چای، شربت و غذا از نیروهای جهادی پذیرایی میکردند و این ارتباط صمیمی، فضای همدلی کمنظیری را در محلهها ایجاد کرده بود.
طلاب حاضر در این مستند همچنین از دشواریهای حضور مستمر در میدان سخن میگویند. یکی از آنان با اشاره به دوری از خانواده و فرزندان خود بیان میکند که هرچند دلتنگی برای همسر و فرزندان امری طبیعی است، اما احساس مسئولیت نسبت به مردم آسیبدیده سبب شده است که خدمت در میدان را بر آسایش شخصی ترجیح دهند.
به گفته این طلبه، نیروهای جهادی هیچگاه برای نوع خدمترسانی مرزبندی نکردهاند؛ هر جا که نیاز بوده حضور یافتهاند؛ از کمک در بهشت زهرا(س) گرفته تا آواربرداری در مناطق آسیبدیده، برپایی ایستگاههای صلواتی، توزیع غذا و کمک به مجروحان. او تأکید میکند که روحیه جهادی اقتضا میکند نیروها در هر نقطهای که مردم به کمک نیاز دارند حاضر شوند.
مستند «جنگ رمضان» در کنار نمایش فعالیتهای امدادی، به نقش فرهنگی و تبلیغی طلاب نیز پرداخته است. بسیاری از راویان معتقدند که حضور میدانی روحانیون در کنار مردم، گاهی اثری فراتر از سخنرانیها و برنامههای رسمی دارد. آنان تأکید میکنند که در شرایط بحران، مردم بیش از هر چیز نیازمند مشاهده عملی همدلی و خدمت هستند.
یکی از نکات قابل توجه روایتهای این مستند، تغییر نگاه برخی شهروندان نسبت به روحانیت است. یکی از طلاب حاضر در میدان نقل میکند که برخی افراد که در گذشته نگاه انتقادی یا حتی منفی نسبت به روحانیون داشتند، پس از مشاهده خدمات بیمنت طلاب، در قضاوتهای خود تجدیدنظر کردهاند.
به گفته وی، برخی از ساکنان مناطق آسیبدیده صریحاً اظهار میکردند که پیش از این تصور نمیکردند روزی روحانیون در کنار آنان به جمعآوری آوار، نصب پوشش برای منازل آسیبدیده و رسیدگی به مشکلات مردم بپردازند. این مواجهه مستقیم، بسیاری از ذهنیتهای نادرست و سوءبرداشتهای شکلگرفته در سالهای گذشته را اصلاح کرده است.
راویان مستند همچنین بر این نکته تأکید دارند که در جریان خدمترسانی، هیچ تفاوتی میان افراد وجود نداشت. از نگاه آنان، مردم با هر سلیقه سیاسی، فرهنگی و اجتماعی، اعضای یک خانواده بزرگ محسوب میشوند و همه به یک اندازه شایسته حمایت و خدمت هستند.
در بخش دیگری از این مستند، فعالیت گروههای طلبگی در میدانهای اصلی شهر از جمله میدان ولیعصر(عج)، میدان فلسطین و میدان امام حسین(ع) به تصویر کشیده شده است. بر اساس این روایتها، طلاب با مشارکت مردم و خیرین اقدام به تهیه و توزیع هزاران پرس غذا برای خانوادههای آسیبدیده کرده و همزمان به گفتوگو با شهروندان و پاسخگویی به پرسشها و ابهامات آنان پرداختهاند.
یکی از طلاب حاضر در این برنامه تأکید میکند که دشمن تلاش میکند با تخریب ساختمانها و ایجاد خسارتهای مادی، روحیه مردم را تضعیف کند، اما تجربه میدانی نشان داده است که این حوادث نهتنها موجب عقبنشینی مردم نشده، بلکه همبستگی اجتماعی را تقویت کرده است.
وی معتقد است که هرچند تخریب منازل، شهادت جمعی از هموطنان و آوارگی برخی خانوادهها تلخ و دردناک است، اما این خسارتها نمیتواند باورها، ارزشها و مبانی فکری مردم را از میان ببرد. به گفته او، ممکن است بناها آسیب ببینند، اما مبناها و اعتقادات مردم استوار باقی میماند.
در پایان این مستند، طلاب جهادی با ابراز امیدواری نسبت به آینده، بر تداوم حضور خود در کنار مردم تأکید میکنند. آنان معتقدند همانگونه که در روزهای نخست حادثه در میدان حاضر بودند، تا زمان رفع مشکلات مردم نیز در کنار آنان خواهند ماند.
«جنگ رمضان» در واقع تنها روایت یک بحران نیست؛ بلکه تصویری از پیوند میان روحانیت، مردم و فرهنگ خدمت جهادی در شرایط دشوار است. تصویری که نشان میدهد در میان آوار و نگرانی، هنوز میتوان نشانههای امید، همدلی و ایثار را مشاهده کرد؛ نشانههایی که به باور راویان مستند، مهمترین سرمایه اجتماعی کشور در مواجهه با تهدیدها و بحرانها به شمار میرود.